Πρήξιμο στα Χείλη του Κόλπου: Αιτίες & Αντιμετώπιση

Γιατί μπορεί να πρηστούν τα χείλη του αιδοίου;

Το πρήξιμο ή οίδημα εμφανίζεται όταν υπάρχει τοπική φλεγμονή ή αυξημένη συγκέντρωση υγρού στους ιστούς.

Στην περιοχή του αιδοίου μπορεί να σχετίζεται με:

• ερεθισμό ή αλλεργική αντίδραση

• τριβή ή τραυματισμό

• σεξουαλική επαφή

• μυκητίαση ή άλλη λοίμωξη

• κύστη ή απόστημα Bartholin

• θυλακίτιδα ή εισφρυμένη τρίχα

• δερματολογική πάθηση

• σπανιότερα άλλες παθήσεις του αιδοίου

Η αιτία δεν μπορεί να προσδιοριστεί αξιόπιστα μόνο από το πρήξιμο.

Συχνές αιτίες πρηξίματος στα χείλη του αιδοίου

Ερεθισμός ή αλλεργική αντίδραση

Το δέρμα του αιδοίου είναι ευαίσθητο και μπορεί να αντιδράσει σε προϊόντα που έρχονται σε επαφή μαζί του.

Πιθανοί ερεθιστικοί παράγοντες είναι:

• αρωματικά σαπούνια και αφρόλουτρα

• intimate wipes

• κολπικές πλύσεις

• αρωματισμένες σερβιέτες

• απορρυπαντικά και μαλακτικά

• ορισμένα λιπαντικά

• σπερματοκτόνα

• προϊόντα αποτρίχωσης

Η αντίδραση μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο, ερυθρότητα, κάψιμο ή κνησμό.

Αν το κυρίαρχο σύμπτωμα είναι ο κνησμός στην εξωτερική περιοχή, μπορείς να διαβάσεις περισσότερα για τη φαγούρα στο αιδοίο εξωτερικά και την αντιμετώπισή της.

Μυκητίαση

Η κολπική καντιντίαση μπορεί να προκαλέσει έντονη φλεγμονή του αιδοίου.

Μπορεί να συνυπάρχουν:

• πρήξιμο

• έντονη φαγούρα

• ερυθρότητα

• κάψιμο

• τσούξιμο

• λευκά, παχύρρευστα κολπικά υγρά

Το πρήξιμο από μόνο του δεν αρκεί για να θεωρηθεί ότι υπάρχει μυκητίαση.

Αν υπάρχουν κυρίως χαρακτηριστικές εκκρίσεις, δες περισσότερα για τα λευκά πηχτά κολπικά υγρά.

Κολπίτιδα ή άλλη λοίμωξη

Η κολπίτιδα μπορεί να προκαλεί κνησμό, κάψιμο, ερεθισμό, αλλαγές στις εκκρίσεις και σε ορισμένες περιπτώσεις οίδημα του αιδοίου.

Ανάλογα με την αιτία μπορεί να υπάρχουν:

• διαφορετική ποσότητα υγρών

• αλλαγή στο χρώμα ή στην υφή

• δυσάρεστη οσμή

• πόνος στην επαφή

• κάψιμο κατά την ούρηση

Οι διαφορετικές μορφές κολπίτιδας δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο. Όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή επανέρχονται, η διερεύνηση κολπίτιδας μπορεί να βοηθήσει να προσδιοριστεί η πραγματική αιτία.

Πρήξιμο μόνο στο ένα χείλος του κόλπου

Όταν το πρήξιμο είναι μονόπλευρο, η διαφορική διάγνωση αλλάζει.

Πιθανές αιτίες είναι:

• κύστη Bartholin

• απόστημα Bartholin

• θυλακίτιδα

• εισφρυμένη τρίχα

• τοπικός τραυματισμός

• άλλη κύστη ή δερματική βλάβη

Ιδιαίτερα όταν υπάρχει βαθύτερο εξόγκωμα κοντά στην είσοδο του κόλπου, η κύστη Bartholin είναι μία από τις βασικές πιθανότητες.

Τι είναι η κύστη Bartholin;

Οι αδένες Bartholin βρίσκονται δεξιά και αριστερά κοντά στην είσοδο του κόλπου και εκκρίνουν υγρό που συμβάλλει στη λίπανση.

Αν ο πόρος ενός αδένα φράξει, μπορεί να συγκεντρωθεί υγρό και να δημιουργηθεί κύστη.

Μια μικρή κύστη μπορεί:

• να μην προκαλεί πόνο

• να γίνεται αντιληπτή ως εξόγκωμα

• να προκαλεί πρήξιμο μόνο στη μία πλευρά

Αν μολυνθεί, μπορεί να εξελιχθεί σε απόστημα.

Ποια συμπτώματα μπορεί να δείχνουν απόστημα Bartholin;

Ένα απόστημα μπορεί να προκαλέσει:

• έντονο πόνο

• γρήγορη αύξηση του πρηξίματος

• ερυθρότητα

• θερμότητα στην περιοχή

• δυσκολία στο κάθισμα ή στο περπάτημα

• πόνο στη σεξουαλική επαφή

• πύον

• πυρετό ή αίσθημα αδιαθεσίας

Η κύστη ή το απόστημα δεν πρέπει να πιέζονται, να τρυπιούνται ή να επιχειρείται παροχέτευση στο σπίτι.

Πρήξιμο μετά τη σεξουαλική επαφή

Παροδική αύξηση του μεγέθους των χειλέων μπορεί να εμφανιστεί κατά τη σεξουαλική διέγερση λόγω αυξημένης αιμάτωσης.

Η έντονη ή παρατεταμένη τριβή μπορεί επίσης να προκαλέσει ερεθισμό, ιδιαίτερα όταν υπάρχει:

• ανεπαρκής λίπανση

• κολπική ξηρότητα

• έντονη σεξουαλική δραστηριότητα

• ευαισθησία σε λιπαντικό

• αντίδραση σε προφυλακτικό ή σπερματοκτόνο

Αν το πρήξιμο συνοδεύεται συστηματικά από πόνο ή τσούξιμο στον κόλπο κατά την επαφή, δεν πρέπει να αποδίδεται απλώς στην τριβή.

Πρήξιμο μετά από αποτρίχωση

Το ξύρισμα, το κερί και άλλες μέθοδοι αποτρίχωσης μπορούν να προκαλέσουν:

• ερεθισμό του δέρματος

• θυλακίτιδα

• εισφρυμένη τρίχα

• μικρά επώδυνα εξογκώματα

Η θυλακίτιδα εμφανίζεται συνήθως σε περιοχή με τριχοφυΐα και μπορεί να προκαλεί μικρές κόκκινες ή επώδυνες βλάβες.

Ένα βαθύτερο πρήξιμο κοντά στην είσοδο του κόλπου χρειάζεται διαφορετική αξιολόγηση.

Πρήξιμο και φαγούρα στα χείλη του αιδοίου

Ο συνδυασμός πρηξίματος και έντονου κνησμού μπορεί να εμφανιστεί σε:

• μυκητίαση

• δερματίτιδα εξ επαφής

• αλλεργική αντίδραση

• άλλες δερματολογικές παθήσεις

• κολπίτιδα

Η μυκητίαση είναι μία πιθανότητα, αλλά δεν είναι η μοναδική.

Για περισσότερες πιθανές αιτίες δες και τη φαγούρα στον κόλπο: αιτίες και αντιμετώπιση.

Πρήξιμο και κάψιμο

Το πρήξιμο που συνοδεύεται από κάψιμο μπορεί να σχετίζεται με:

• ερεθισμό

• μυκητίαση

• κολπίτιδα

• δερματική φλεγμονή

• μικροτραυματισμούς

• ορισμένες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις

Το αίσθημα καύσου στον κόλπο έχει αρκετές διαφορετικές πιθανές αιτίες και χρειάζεται να αξιολογείται μαζί με τα υπόλοιπα συμπτώματα.

Πρήξιμο και αλλαγές στα κολπικά υγρά

Οι εκκρίσεις μπορούν να δώσουν επιπλέον πληροφορίες, χωρίς όμως να επιβεβαιώνουν μόνες τους κάποια διάγνωση.

Πρήξιμο με λευκά πηχτά υγρά

Μπορεί να εμφανιστεί σε μυκητίαση, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν έντονος κνησμός και ερυθρότητα.

Πρήξιμο με δύσοσμα υγρά

Έντονη ή διαφορετική οσμή μπορεί να υποδηλώνει διαταραχή της κολπικής χλωρίδας ή λοίμωξη.

Πρήξιμο με κίτρινα, πράσινα ή γκρι υγρά

Αλλαγή του χρώματος των εκκρίσεων, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από οσμή, πόνο ή ερεθισμό, χρειάζεται γυναικολογική εκτίμηση.

Δεν είναι ασφαλές να επιλέγεται θεραπεία μόνο από το χρώμα ή την υφή των υγρών.

Μπορεί ο έρπης γεννητικών οργάνων να προκαλέσει πρήξιμο;

Ο έρπης των γεννητικών οργάνων μπορεί να προκαλέσει πόνο, κάψιμο και φλεγμονή στην περιοχή.

Πιο χαρακτηριστικά είναι μικρές φυσαλίδες που μπορεί να σπάσουν και να σχηματίσουν επώδυνες πληγές.

Στο πρώτο επεισόδιο μπορεί επίσης να εμφανιστούν:

• πυρετός

• πόνοι στο σώμα

• πρησμένοι λεμφαδένες

Το πρήξιμο χωρίς άλλες χαρακτηριστικές βλάβες δεν αρκεί για διάγνωση έρπητα.

Μπορούν δερματολογικές παθήσεις να προκαλέσουν πρήξιμο;

Ναι. Παθήσεις του δέρματος του αιδοίου μπορεί να προκαλέσουν:

• ερυθρότητα

• κάψιμο

• κνησμό

• πόνο

• ερεθισμό

• αλλαγές στην εμφάνιση του δέρματος

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• δερματίτιδα εξ επαφής

• έκζεμα

• λειχήνας sclerosus

• λειχήνας planus

Επίμονα ή επαναλαμβανόμενα συμπτώματα, ιδιαίτερα όταν συνοδεύονται από αλλαγές στο χρώμα ή την υφή του δέρματος, χρειάζονται εξέταση.

Πώς αντιμετωπίζεται το πρήξιμο στα χείλη του κόλπου;

Δεν υπάρχει μία ενιαία θεραπεία. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το αν το πρόβλημα οφείλεται σε ερεθισμό, λοίμωξη, κύστη, δερματολογική πάθηση ή άλλη αιτία.

Τι μπορεί να βοηθήσει σε έναν ήπιο ερεθισμό;

Όταν τα συμπτώματα είναι ήπια και έχουν εμφανιστεί μετά από πιθανό ερεθιστικό παράγοντα, μπορεί να βοηθήσουν:

• πλύσιμο της εξωτερικής περιοχής με χλιαρό νερό

• ήπιο στέγνωμα χωρίς τρίψιμο

• αποφυγή αρωματικών προϊόντων

• διακοπή κολπικών πλύσεων

• άνετα βαμβακερά εσώρουχα

• αποφυγή πολύ στενών ρούχων

• αποφυγή δραστηριότητας που επιδεινώνει προσωρινά τον ερεθισμό

Δροσερό επίθεμα πάνω από ύφασμα μπορεί να ανακουφίσει προσωρινά τοπικό ερεθισμό. Δεν πρέπει να εφαρμόζεται πάγος απευθείας στο δέρμα.

Τι δεν πρέπει να κάνετε;

Δεν συνιστάται:

• να πιέζετε ή να τρυπάτε ένα εξόγκωμα

• να επιχειρείτε να ανοίξετε κύστη ή απόστημα

• να χρησιμοποιείτε κολπικές πλύσεις

• να εφαρμόζετε αυθαίρετα αντιβιοτικά

• να χρησιμοποιείτε επανειλημμένα αντιμυκητιασικά χωρίς επιβεβαιωμένη αιτία

• να βάζετε αιθέρια έλαια ή άλλα μη ειδικά προϊόντα στο αιδοίο ή μέσα στον κόλπο

Η λανθασμένη θεραπεία μπορεί να επιδεινώσει τον ερεθισμό ή να καθυστερήσει τη διάγνωση.

Πώς αντιμετωπίζεται η κύστη Bartholin;

Μια μικρή κύστη που δεν προκαλεί συμπτώματα μπορεί να μη χρειάζεται ειδική θεραπεία.

Ζεστά καθιστικά μπάνια μπορούν σε ορισμένες περιπτώσεις να βοηθήσουν στην ανακούφιση μιας μικρής συμπτωματικής κύστης.

Αν όμως υπάρχει:

• σημαντικός πόνος

• μεγάλο πρήξιμο

• απόστημα

• επαναλαμβανόμενες κύστεις

μπορεί να χρειαστεί ιατρική παροχέτευση.

Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να χρησιμοποιηθεί καθετήρας που διατηρεί προσωρινά ανοιχτή τη δίοδο ή να πραγματοποιηθεί μαρσιποποίηση.

Τα αντιβιοτικά δεν απαιτούνται σε κάθε κύστη Bartholin και η ανάγκη τους εξαρτάται από τα κλινικά ευρήματα.

Νέα μάζα στην περιοχή του Bartholin μετά τα 40 χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση ώστε να αποκλειστούν σπανιότερες αιτίες.

Χρειάζεται αντιμυκητιασική θεραπεία;

Μόνο όταν η αιτία είναι πράγματι μυκητίαση.

Το πρήξιμο μαζί με έντονο κνησμό και χαρακτηριστικές λευκές εκκρίσεις μπορεί να δημιουργήσει υποψία καντιντίασης, αλλά δεν επιβεβαιώνει τη διάγνωση.

Ιδιαίτερα όταν:

• είναι το πρώτο επεισόδιο

• τα συμπτώματα επιμένουν

• επανέρχονται συχνά

• δεν βελτιώνονται μετά από θεραπεία

χρειάζεται αξιολόγηση αντί για επαναλαμβανόμενη εμπειρική χρήση αντιμυκητιασικών.

Χρειάζονται αντιβιοτικά;

Όχι χωρίς διάγνωση βακτηριακής λοίμωξης ή άλλη συγκεκριμένη ένδειξη.

Τα αντιβιοτικά δεν αντιμετωπίζουν:

• μυκητίαση

• αλλεργική αντίδραση

• ερεθισμό

• τριβή

• μη μολυσμένη κύστη

Η θεραπεία πρέπει να ακολουθεί την αιτία και όχι μόνο το σύμπτωμα.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση ξεκινά από το ιστορικό και την εξέταση της περιοχής.

Ο γυναικολόγος μπορεί να χρειαστεί να γνωρίζει:

• πότε εμφανίστηκε το πρήξιμο

• αν είναι στο ένα ή και στα δύο χείλη

• αν υπάρχει συγκεκριμένο εξόγκωμα

• αν υπάρχει πόνος, κνησμός ή κάψιμο

• αν υπάρχουν ασυνήθιστα υγρά

• αν υπάρχει πυρετός

• αν εμφανίστηκε μετά από επαφή

• αν χρησιμοποιήθηκε νέο προϊόν

• αν προηγήθηκε αποτρίχωση

Ανάλογα με την εικόνα μπορεί να χρειαστούν:

• κλινική γυναικολογική εξέταση

• έλεγχος κολπικών εκκρίσεων

• καλλιέργεια ή άλλος μικροβιολογικός έλεγχος

• εξέταση για σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις όταν υπάρχει σχετική ένδειξη

• περαιτέρω διερεύνηση μιας κύστης ή μάζας

Ένας γυναικολογικός έλεγχος μπορεί να βοηθήσει να διαχωριστεί ένας απλός ερεθισμός από λοίμωξη, κύστη ή άλλη πάθηση του αιδοίου.

Πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε γυναικολόγο;

Χρειάζεται αξιολόγηση όταν:

• το πρήξιμο επιμένει

• τα συμπτώματα επανέρχονται

• υπάρχει εμφανές εξόγκωμα

• το ένα χείλος είναι σημαντικά πιο πρησμένο

• υπάρχει έντονος πόνος

• υπάρχει πύον

• η περιοχή είναι πολύ κόκκινη ή θερμή

• υπάρχουν ασυνήθιστα κολπικά υγρά

• εμφανίζονται φυσαλίδες ή πληγές

• υπάρχει πυρετός

• το πρόβλημα εμφανίζεται επανειλημμένα μετά τη σεξουαλική επαφή

Γρήγορα αυξανόμενο και έντονα επώδυνο πρήξιμο στη μία πλευρά κοντά στην είσοδο του κόλπου μπορεί να σχετίζεται με απόστημα Bartholin και χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.

Πότε χρειάζεται πιο άμεση ιατρική βοήθεια;

Πιο άμεση αξιολόγηση χρειάζεται όταν υπάρχει:

• έντονος ή γρήγορα επιδεινούμενος πόνος

• υψηλός πυρετός

• γρήγορη επέκταση της ερυθρότητας

• έντονη αδιαθεσία

• δυσκολία στην ούρηση λόγω του πρηξίματος

Αν το πρήξιμο εμφανιστεί στο πλαίσιο γενικευμένης αλλεργικής αντίδρασης μαζί με πρήξιμο του προσώπου, των χειλιών ή της γλώσσας ή δυσκολία στην αναπνοή, απαιτείται επείγουσα ιατρική βοήθεια.

Τι πρέπει να κρατήσετε

Το πρήξιμο στα χείλη του αιδοίου δεν έχει μία μόνο αιτία.

Μπορεί να συνδέεται με:

• απλό ερεθισμό

• μυκητίαση

• κολπίτιδα

• τριβή

• κύστη Bartholin

• θυλακίτιδα

• δερματολογική πάθηση

• άλλη λοίμωξη

Ιδιαίτερη σημασία έχει αν το πρήξιμο είναι μονόπλευρο, πολύ επώδυνο, σχηματίζει εξόγκωμα ή συνοδεύεται από πυρετό, πύον, πληγές ή ασυνήθιστα κολπικά υγρά.

Η ήπια φροντίδα και η αποφυγή ερεθιστικών προϊόντων μπορούν να βοηθήσουν όταν πρόκειται για απλό ερεθισμό. Επίμονα ή έντονα συμπτώματα, όμως, χρειάζονται σωστή διάγνωση αντί για αυθαίρετη χρήση κρεμών ή φαρμάκων.

Συχνές ερωτήσεις για το πρήξιμο στα χείλη του κόλπου

Γιατί έχει πρηστεί το ένα χείλος του κόλπου;

Μονόπλευρο πρήξιμο μπορεί να σχετίζεται με κύστη Bartholin, θυλακίτιδα, εισφρυμένη τρίχα ή τοπικό τραυματισμό. Αν υπάρχει μεγάλο ή επώδυνο εξόγκωμα κοντά στην είσοδο του κόλπου, χρειάζεται γυναικολογικός έλεγχος.

Πώς υποχωρεί το πρήξιμο στα χείλη του αιδοίου;

Εξαρτάται από την αιτία. Ένας ήπιος ερεθισμός μπορεί να βελτιωθεί με απομάκρυνση του ερεθιστικού παράγοντα και ήπια φροντίδα, ενώ μια λοίμωξη ή κύστη μπορεί να απαιτεί ειδική θεραπεία.

Μπορεί η μυκητίαση να προκαλέσει πρήξιμο στα χείλη;

Ναι. Η καντιντίαση μπορεί να προκαλέσει έντονη φλεγμονή, ερυθρότητα, κνησμό και πρήξιμο, συχνά μαζί με λευκά παχύρρευστα υγρά.

Τι σημαίνει πρήξιμο στα χείλη μετά τη σεξουαλική επαφή;

Ήπιο προσωρινό πρήξιμο μπορεί να σχετίζεται με την αυξημένη αιμάτωση και την τριβή. Όταν όμως είναι έντονο, επώδυνο ή επαναλαμβάνεται συστηματικά, χρειάζεται διερεύνηση για ξηρότητα, ερεθισμό, αλλεργία ή λοίμωξη.

Μπορεί ένα λιπαντικό ή προφυλακτικό να προκαλέσει πρήξιμο;

Ναι. Ορισμένα λιπαντικά, σπερματοκτόνα ή υλικά μπορούν να προκαλέσουν τοπικό ερεθισμό ή αλλεργική αντίδραση.

Πώς καταλαβαίνω αν είναι κύστη Bartholin;

Η κύστη Bartholin εμφανίζεται συνήθως ως εξόγκωμα στη μία πλευρά κοντά στην είσοδο του κόλπου. Αν μολυνθεί, μπορεί να γίνει πολύ επώδυνη και να συνοδεύεται από ερυθρότητα, πύον ή πυρετό.

Μπορώ να σπάσω μόνη μου μια κύστη Bartholin;

Όχι. Η πίεση, το τρύπημα ή η προσπάθεια παροχέτευσης στο σπίτι μπορεί να επιδεινώσει τη λοίμωξη ή να προκαλέσει τραυματισμό.

Είναι φυσιολογικό να πρήζονται τα χείλη κατά τη σεξουαλική διέγερση;

Η αυξημένη αιμάτωση μπορεί να προκαλέσει προσωρινή αύξηση του μεγέθους των χειλέων. Έντονο, επώδυνο ή επίμονο πρήξιμο όμως χρειάζεται αξιολόγηση.

Πρήξιμο και φαγούρα σημαίνει πάντα μυκητίαση;

Όχι. Τα ίδια συμπτώματα μπορούν να εμφανιστούν σε δερματίτιδα, αλλεργική αντίδραση, κολπίτιδα και άλλες παθήσεις του αιδοίου.

Μπορεί η αποτρίχωση να προκαλέσει πρήξιμο;

Ναι. Το ξύρισμα και άλλες μορφές αποτρίχωσης μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμό, θυλακίτιδα ή εισφρυμένες τρίχες.

Πότε πρέπει να ανησυχήσω για πρήξιμο στα χείλη;

Όταν το πρήξιμο επιμένει, είναι πολύ επώδυνο, εμφανίζεται ως μονόπλευρο εξόγκωμα ή συνοδεύεται από πυρετό, πύον, πληγές ή ασυνήθιστα κολπικά υγρά, χρειάζεται γυναικολογική αξιολόγηση.

Πηγές

• Vulvitis (Vulvar Itching): Causes, Symptoms & Treatment — Cleveland Clinic
• Disorders of the Vulva: Common Causes of Vulvar Pain, Burning, and Itching — American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG)
• Vaginitis — American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG)
• Bartholin’s cyst — NHS
• Bartholin’s cyst – Symptoms & causes — Mayo Clinic
• Bartholin’s cyst – Diagnosis & treatment — Mayo Clinic
• About Genital Herpes — Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
• Οι πληροφορίες είναι ενημερωτικές και δεν υποκαθιστούν ιατρική συμβουλή.