Ορμονική Διαταραχή και Περίοδος: Συμπτώματα & Αιτίες

Πώς επηρεάζουν οι ορμόνες την περίοδο

Ο έμμηνος κύκλος ρυθμίζεται από μια αλληλουχία ορμονικών σημάτων.

Οι βασικοί «παίκτες» περιλαμβάνουν:

• την FSH

• την LH

• τα οιστρογόνα

• την προγεστερόνη

Η FSH και η LH παράγονται από την υπόφυση και συμμετέχουν στην ανάπτυξη των ωοθυλακίων και στην ωορρηξία. Τα οιστρογόνα συμβάλλουν μεταξύ άλλων στην ανάπτυξη του ενδομητρίου, ενώ μετά την ωορρηξία αυξάνεται η προγεστερόνη και προετοιμάζει το ενδομήτριο για πιθανή εγκυμοσύνη.

Αν δεν υπάρξει εγκυμοσύνη, τα επίπεδα οιστρογόνων και προγεστερόνης μειώνονται και το ενδομήτριο αποβάλλεται ως περίοδος.

Για αυτό μια διαταραχή της ωορρηξίας μπορεί να αλλάξει σημαντικά το πότε και το πώς εμφανίζεται η έμμηνος ρύση.

Πώς μπορεί να επηρεάσει την περίοδο μια ορμονική διαταραχή

Η αλλαγή δεν είναι πάντα ίδια. Ανάλογα με την αιτία, μια γυναίκα μπορεί να παρατηρήσει ότι η περίοδος έρχεται αργότερα, νωρίτερα, γίνεται πιο έντονη ή εξαφανίζεται για αρκετό χρονικό διάστημα.

Καθυστέρηση περιόδου

Η καθυστέρηση μπορεί να συμβεί όταν η ωορρηξία γίνεται αργότερα από το συνηθισμένο ή δεν πραγματοποιείται καθόλου.

Πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν:

• εγκυμοσύνη

• PCOS

• θυρεοειδικές διαταραχές

• αυξημένη προλακτίνη

• σημαντική αλλαγή σωματικού βάρους

• έντονη άσκηση

• υποθαλαμική δυσλειτουργία

• περιεμμηνόπαυση

Η εγκυμοσύνη είναι πάντοτε μία από τις πρώτες καταστάσεις που πρέπει να αποκλειστούν όταν μια περίοδος που αναμενόταν δεν εμφανίζεται.

Ακανόνιστη περίοδος

Δεν είναι απαραίτητο κάθε κύκλος να έχει ακριβώς την ίδια διάρκεια. Μικρές αποκλίσεις μπορούν να είναι φυσιολογικές.

Σε ενήλικες γυναίκες από περίπου τρία χρόνια μετά την πρώτη περίοδο έως την περιεμμηνόπαυση, οι διεθνείς οδηγίες για το PCOS θεωρούν ακανόνιστους μεταξύ άλλων τους κύκλους που διαρκούν λιγότερο από 21 ή περισσότερο από 35 ημέρες, όταν υπάρχουν λιγότεροι από 8 κύκλοι τον χρόνο ή όταν ένας κύκλος ξεπερνά τις 90 ημέρες.

Ένας κύκλος που ήταν σταθερός και ξαφνικά αλλάζει χρειάζεται επίσης αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν το νέο μοτίβο επιμένει.

Πολύ συχνή περίοδος

Αν η περίοδος εμφανίζεται πολύ συχνότερα από το συνηθισμένο, μπορεί να υπάρχει:

• διαταραχή της ωορρηξίας

• περιεμμηνοπαυσιακή μεταβολή

• θυρεοειδική διαταραχή

• ανατομικό αίτιο όπως πολύποδας ή ινομύωμα

Η συχνή αιμορραγία δεν πρέπει να χαρακτηρίζεται αυτόματα «ορμονική» χωρίς διερεύνηση.

Πολύ έντονη ή παρατεταμένη περίοδος

Η ορμονική δυσλειτουργία μπορεί να οδηγήσει σε ακανόνιστη ανάπτυξη του ενδομητρίου και σε πιο έντονη αιμορραγία.

Ωστόσο, η βαριά περίοδος μπορεί επίσης να σχετίζεται με:

• ινομυώματα

• πολύποδες

• αδενομύωση

• διαταραχές πήξης

• ορισμένα φάρμακα

Περίοδος που διαρκεί πάνω από επτά ημέρες ή αιμορραγία που απαιτεί πολύ συχνές αλλαγές σερβιέτας ή ταμπόν χρειάζεται αξιολόγηση.

Spotting ή αίμα ανάμεσα στις περιόδους

Η διαταραχή της ωορρηξίας μπορεί να προκαλέσει ακανόνιστη αιμορραγία ή spotting.

Αίμα μεταξύ δύο περιόδων μπορεί όμως να εμφανιστεί και λόγω:

• ωορρηξίας

• αντισύλληψης

• πολύποδα

• ινομυώματος

• προβλήματος του τραχήλου

• λοίμωξης

• εγκυμοσύνης

Αν αυτό είναι το κύριο σύμπτωμα, δες περισσότερα για το αίμα μία εβδομάδα μετά την περίοδο και το spotting.

Απουσία περιόδου

Η απουσία περιόδου ονομάζεται αμηνόρροια.

Η δευτεροπαθής αμηνόρροια χρειάζεται διερεύνηση όταν μια γυναίκα που είχε προηγουμένως σταθερούς κύκλους δεν έχει περίοδο για περισσότερο από τρεις μήνες ή, σε γυναίκες με ήδη ακανόνιστους κύκλους, όταν η απουσία διαρκεί περίπου έξι μήνες.

Ποιες ορμονικές διαταραχές επηρεάζουν συχνότερα την περίοδο

Δεν υπάρχει μία ενιαία «ορμονική ανισορροπία». Η μορφή που παίρνει η διαταραχή του κύκλου εξαρτάται από το ποιο ορμονικό σύστημα επηρεάζεται.

Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS)

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών αποτελεί συχνή αιτία ακανόνιστης ωορρηξίας και περιόδου.

Μπορεί να συνοδεύεται από:

• μεγάλους ή ακανόνιστους κύκλους

• αραιές περιόδους

• απουσία περιόδου

• ακμή

• αυξημένη τριχοφυΐα

• αραίωση μαλλιών

• δυσκολία σύλληψης

Η διάγνωση δεν γίνεται μόνο επειδή μια γυναίκα έχει ακανόνιστη περίοδο ή επειδή φαίνονται πολλές μικρές ωοθυλακικές δομές στο υπερηχογράφημα. Απαιτείται συνολική αξιολόγηση και αποκλεισμός άλλων αιτιών.

Διαταραχές του θυρεοειδούς

Τόσο ο υποθυρεοειδισμός όσο και ο υπερθυρεοειδισμός μπορούν να επηρεάσουν την ωορρηξία και να οδηγήσουν σε διαταραχές του κύκλου.

Η ASRM συστήνει μέτρηση TSH στο αρχικό work-up γυναικών με αμηνόρροια ή σημαντικές διαταραχές περιόδου, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν εμφανή συμπτώματα θυρεοειδοπάθειας.

Ανάλογα με την κατάσταση μπορεί να υπάρχουν επίσης:

• αλλαγές στο βάρος

• κόπωση

• δυσανεξία στο κρύο ή στη ζέστη

• αλλαγές στους καρδιακούς παλμούς

• τριχόπτωση

• αλλαγές στις κενώσεις

Τα συμπτώματα αυτά δεν είναι ειδικά και δεν αρκούν για διάγνωση χωρίς εξετάσεις.

Αυξημένη προλακτίνη

Η προλακτίνη είναι η ορμόνη που συνδέεται κυρίως με την παραγωγή γάλακτος μετά τον τοκετό.

Όταν είναι παθολογικά αυξημένη εκτός εγκυμοσύνης και θηλασμού, μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του αναπαραγωγικού άξονα και να προκαλέσει:

• αραιές περιόδους

• αμηνόρροια

• δυσκολία σύλληψης

• μειωμένα οιστρογόνα

• έκκριση γάλακτος από τον μαστό

Δεν εμφανίζεται όμως έκκριση γάλακτος σε όλες τις γυναίκες με υπερπρολακτιναιμία, επομένως η απουσία της δεν αποκλείει το πρόβλημα.

Διαταραχή της ωορρηξίας και προγεστερόνη

Η προγεστερόνη αυξάνεται μετά την ωορρηξία.

Όταν δεν πραγματοποιείται ωορρηξία, δεν εμφανίζεται η φυσιολογική αύξησή της και το ενδομήτριο μπορεί να αιμορραγεί με πιο απρόβλεπτο τρόπο.

Για αυτό μια χαμηλή τιμή προγεστερόνης μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να είναι συνέπεια της απουσίας ωορρηξίας και όχι μια ανεξάρτητη διάγνωση που εξηγεί από μόνη της όλα τα συμπτώματα.

Δες αναλυτικά τι σημαίνει η χαμηλή προγεστερόνη και ποια συμπτώματα μπορεί να τη συνοδεύουν.

Στρες, απώλεια βάρους και υπερβολική άσκηση

Η λειτουργία του κύκλου εξαρτάται και από τα σήματα που ξεκινούν από τον υποθάλαμο στον εγκέφαλο.

Παράγοντες όπως:

• σημαντική απώλεια βάρους

• ανεπαρκής ενεργειακή πρόσληψη

• διατροφικές διαταραχές

• πολύ έντονη άσκηση

• σημαντικό ψυχολογικό ή σωματικό στρες

μπορούν να διαταράξουν τον άξονα υποθαλάμου–υπόφυσης–ωοθηκών και να οδηγήσουν σε αραιότερη ή απούσα περίοδο.

Το στρες, όμως, δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως εύκολη εξήγηση για κάθε καθυστέρηση πριν αποκλειστούν άλλες αιτίες.

Περιεμμηνόπαυση

Κατά την περιεμμηνόπαυση, η ωορρηξία γίνεται λιγότερο προβλέψιμη και τα επίπεδα των ορμονών παρουσιάζουν μεγαλύτερες διακυμάνσεις.

Η περίοδος μπορεί:

• να έρχεται νωρίτερα ή αργότερα

• να παραλείπεται

• να γίνεται πιο έντονη ή πιο ελαφριά

• να αλλάζει διάρκεια

Μπορεί επίσης να εμφανιστούν εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, διαταραχές ύπνου και κολπική ξηρότητα.

Σε κατά τα άλλα υγιείς γυναίκες άνω των 45 με τυπικά συμπτώματα, η διάγνωση της περιεμμηνόπαυσης συνήθως βασίζεται στην ηλικία, στις αλλαγές του κύκλου και στα συμπτώματα και όχι σε ένα γενικό «ορμονικό panel».

Πρόωρη διαταραχή της ωοθηκικής λειτουργίας

Όταν σημαντικές αλλαγές του κύκλου, αμηνόρροια ή συμπτώματα χαμηλών οιστρογόνων εμφανίζονται πριν από τα 40, χρειάζεται να εξεταστεί και η πιθανότητα πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας.

Η αλλαγή του κύκλου σε νεαρή ηλικία δεν πρέπει επομένως να αποδίδεται αυτόματα σε στρες ή PCOS.

Δεν είναι κάθε διαταραχή περιόδου ορμονική

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο του άρθρου.

Η ίδια εικόνα —ακανόνιστη αιμορραγία, βαριά περίοδος ή spotting— μπορεί να προκληθεί από εντελώς διαφορετικούς μηχανισμούς.

Άλλες πιθανές αιτίες είναι:

• εγκυμοσύνη

• αποβολή ή άλλη επιπλοκή εγκυμοσύνης

• πολύποδες ενδομητρίου

• ινομυώματα

• αδενομύωση

• λοιμώξεις

• διαταραχές πήξης

• ορισμένα φάρμακα

• ενδομήτριο σπείραμα ή άλλη αντισύλληψη

Η ACOG περιλαμβάνει τις διαταραχές ωορρηξίας, τα ινομυώματα, τους πολύποδες, την αδενομύωση και τις διαταραχές πήξης μεταξύ των διαφορετικών αιτιών μη φυσιολογικής αιμορραγίας.

Για αυτό ο στόχος του ελέγχου δεν είναι απλώς να αποδειχθεί ότι «οι ορμόνες είναι απορρυθμισμένες», αλλά να εντοπιστεί η πραγματική αιτία.

Ποια άλλα συμπτώματα μπορεί να βοηθήσουν στη διερεύνηση

Ο τρόπος που έχει αλλάξει η περίοδος είναι μόνο ένα μέρος της εικόνας.

Ακανόνιστη περίοδος μαζί με ακμή ή αυξημένη τριχοφυΐα

Ο συνδυασμός μπορεί να δημιουργήσει υποψία υπερανδρογονισμού και PCOS.

Δεν σημαίνει όμως ότι η διάγνωση είναι δεδομένη. Χρειάζεται να αποκλειστούν άλλες αιτίες αυξημένων ανδρογόνων και διαταραχής της ωορρηξίας.

Απουσία περιόδου και έκκριση από τον μαστό

Μπορεί να οδηγήσει σε έλεγχο προλακτίνης.

Ακόμη και χωρίς έκκριση από τον μαστό, η προλακτίνη μπορεί να χρειάζεται έλεγχο όταν υπάρχει ανεξήγητη αμηνόρροια ή σημαντική αραιομηνόρροια.

Ακανόνιστη περίοδος μαζί με εξάψεις

Η ηλικία έχει μεγάλη σημασία.

Μετά τα 40 μπορεί να σχετίζεται με την περιεμμηνόπαυση, ενώ πριν από τα 40 ο συνδυασμός αυτός χρειάζεται πιο προσεκτική διερεύνηση της ωοθηκικής λειτουργίας.

Ακανόνιστη περίοδος και δυσκολία σύλληψης

Η διαταραχή της περιόδου μπορεί να υποδηλώνει ακανόνιστη ή απούσα ωορρηξία.

Ωστόσο, η γονιμότητα δεν εξαρτάται μόνο από την ωορρηξία. Αν υπάρχει παρατεταμένη προσπάθεια για εγκυμοσύνη, χρειάζεται ολοκληρωμένη διερεύνηση υπογονιμότητας και όχι αποκλειστικά ένας ορμονικός έλεγχος.

Πώς γίνεται ο έλεγχος μιας ορμονικής διαταραχής που επηρεάζει την περίοδο

Δεν υπάρχει ένα «πακέτο ορμονών» που χρειάζεται να κάνει κάθε γυναίκα με ακανόνιστη περίοδο.

Ο έλεγχος επιλέγεται με βάση:

• την ηλικία

• το μοτίβο του κύκλου

• τη διάρκεια του προβλήματος

• τα συνοδά συμπτώματα

• τα φάρμακα

• το ιστορικό

• το αν υπάρχει επιθυμία εγκυμοσύνης

Ποιες αιματολογικές εξετάσεις μπορεί να ζητηθούν;

Ανάλογα με την περίπτωση, ο αρχικός έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει:

• τεστ εγκυμοσύνης

• TSH

• προλακτίνη

• FSH

• οιστραδιόλη

Αν υπάρχουν σημεία αυξημένων ανδρογόνων, όπως έντονη τριχοφυΐα ή ακμή, μπορεί να χρειαστεί έλεγχος τεστοστερόνης και άλλων σχετικών ορμονών.

Το ότι μια εξέταση υπάρχει δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνεται σε κάθε γυναίκα.

Ποια ημέρα του κύκλου γίνονται οι ορμονικές εξετάσεις;

Δεν γίνονται όλες οι ορμονικές εξετάσεις την ίδια ημέρα.

Ο κατάλληλος χρονισμός εξαρτάται από το τι προσπαθεί να αξιολογήσει ο γιατρός.

Για παράδειγμα, αν ο στόχος είναι να επιβεβαιωθεί αν έγινε ωορρηξία, η προγεστερόνη μετριέται συνήθως περίπου μία εβδομάδα πριν από την αναμενόμενη επόμενη περίοδο και όχι μηχανικά την 21η ημέρα κάθε κύκλου.

Σε γυναίκες με αμηνόρροια, οι εξετάσεις FSH και οιστραδιόλης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να διαχωριστούν διαφορετικοί μηχανισμοί διαταραχής του κύκλου.

Χρειάζεται κολπικό υπερηχογράφημα;

Σε αρκετές περιπτώσεις, ναι.

Το κολπικό υπερηχογράφημα μπορεί να δώσει πληροφορίες για:

• τις ωοθήκες

• τα ωοθυλάκια

• το ενδομήτριο

• ινομυώματα

• κύστεις

• άλλες ανατομικές αιτίες αιμορραγίας

Η ASRM θεωρεί το πυελικό υπερηχογράφημα ιδιαίτερα χρήσιμο στην αξιολόγηση της δευτεροπαθούς αμηνόρροιας, όταν είναι διαθέσιμο και ενδείκνυται από την κλινική εικόνα.

Πότε χρειάζεται γυναικολογικός έλεγχος

Ένα μεμονωμένο διαφορετικό cycle δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει ορμονικό πρόβλημα.

Έλεγχος είναι ιδιαίτερα χρήσιμος όταν:

• ο προηγουμένως σταθερός κύκλος γίνεται επίμονα ακανόνιστος

• η περίοδος απουσιάζει για μήνες

• οι κύκλοι είναι συστηματικά πολύ μικροί ή πολύ μεγάλοι

• υπάρχει πολύ έντονη ή παρατεταμένη αιμορραγία

• εμφανίζεται επανειλημμένα αίμα μεταξύ περιόδων

• υπάρχουν εξάψεις πριν από την αναμενόμενη ηλικία εμμηνόπαυσης

• υπάρχει έκκριση γάλακτος χωρίς εγκυμοσύνη ή θηλασμό

• υπάρχουν συμπτώματα υπερανδρογονισμού

• υπάρχει δυσκολία σύλληψης

Η αξιολόγηση στο πλαίσιο της γυναικολογικής ενδοκρινολογίας μπορεί να βοηθήσει να συνδεθούν οι αλλαγές του κύκλου με τη λειτουργία των ωοθηκών, του θυρεοειδούς, της υπόφυσης και των υπόλοιπων ορμονικών μηχανισμών.

Πότε η αιμορραγία χρειάζεται πιο άμεση αξιολόγηση

Πολύ έντονη αιμορραγία μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική απώλεια αίματος και αναιμία.

Χρειάζεται πιο άμεση ιατρική εκτίμηση όταν η αιμορραγία είναι πολύ μεγάλη ή συνοδεύεται από:

• έντονη αδυναμία

• ζάλη ή τάση λιποθυμίας

• δύσπνοια

• έντονο πόνο

• πιθανότητα εγκυμοσύνης

Η ACOG συστήνει επείγουσα αξιολόγηση όταν η αιμορραγία είναι τόσο έντονη ώστε απαιτεί αλλαγή σερβιέτας ή ταμπόν κάθε ώρα για περισσότερες από δύο συνεχόμενες ώρες και συνυπάρχουν συμπτώματα όπως ζάλη, δύσπνοια ή πόνος στο στήθος.

Πώς αντιμετωπίζεται η ορμονική διαταραχή της περιόδου

Δεν υπάρχει μία θεραπεία για όλες τις «ορμονικές διαταραχές».

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία.

Μπορεί να αφορά:

• θεραπεία θυρεοειδικής διαταραχής

• αντιμετώπιση αυξημένης προλακτίνης

• διαχείριση PCOS

• αντιμετώπιση διαταραχής της ωορρηξίας

• αποκατάσταση επαρκούς ενεργειακής πρόσληψης όταν υπάρχει υποθαλαμική δυσλειτουργία

• θεραπεία συμπτωμάτων περιεμμηνόπαυσης

• ορμονική θεραπεία ή αντισύλληψη σε επιλεγμένες περιπτώσεις

Αν η αιτία δεν είναι ορμονική, η αντιμετώπιση μπορεί να είναι τελείως διαφορετική.

Ο στόχος δεν είναι απλώς να «έρθει η περίοδος στην ώρα της», αλλά να αντιμετωπιστεί ο μηχανισμός που έχει προκαλέσει την αλλαγή.

Τι πρέπει να κρατήσετε για τις ορμονικές διαταραχές και την περίοδο

Η περίοδος μπορεί να αλλάξει όταν μεταβάλλεται η λειτουργία των ορμονών που ελέγχουν την ωορρηξία και το ενδομήτριο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε καθυστέρηση, έντονη αιμορραγία ή spotting οφείλεται σε μια αόριστη «ορμονική ανισορροπία».

Συχνές ορμονικές αιτίες περιλαμβάνουν το PCOS, τις διαταραχές του θυρεοειδούς, την αυξημένη προλακτίνη, την ανωορρηξία και την περιεμμηνόπαυση.

Η σωστή διερεύνηση βασίζεται στο μοτίβο του κύκλου, στα συνοδά συμπτώματα και σε στοχευμένες εξετάσεις. Δεν χρειάζεται κάθε γυναίκα το ίδιο ορμονικό panel ούτε όλες οι εξετάσεις γίνονται την ίδια ημέρα του κύκλου.

Συχνές ερωτήσεις για ορμονική διαταραχή και περίοδο

Πώς καταλαβαίνω αν έχω ορμονική διαταραχή από την περίοδο;

Επίμονες αλλαγές στη διάρκεια ή στη συχνότητα του κύκλου, περίοδοι που παραλείπονται ή ασυνήθιστη αιμορραγία μπορεί να σχετίζονται με ορμονική διαταραχή. Δεν αρκούν όμως για διάγνωση, επειδή τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και μη ορμονικές αιτίες.

Ποιες ορμόνες επηρεάζουν περισσότερο την περίοδο;

Η FSH, η LH, τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη συμμετέχουν άμεσα στη ρύθμιση του κύκλου και της ωορρηξίας. Τον κύκλο μπορούν επίσης να επηρεάσουν ορμόνες άλλων συστημάτων, όπως οι θυρεοειδικές ορμόνες και η προλακτίνη.

Μπορεί μια ορμονική διαταραχή να προκαλέσει καθυστέρηση περιόδου;

Ναι. PCOS, διαταραχές θυρεοειδούς, αυξημένη προλακτίνη και διαταραχές ωορρηξίας μπορούν να προκαλέσουν καθυστερήσεις. Πριν αποδοθεί όμως μια καθυστέρηση στις ορμόνες, πρέπει να αποκλειστεί η εγκυμοσύνη.

Μπορεί η ορμονική διαταραχή να προκαλέσει πολύ έντονη περίοδο;

Ναι, ιδιαίτερα όταν η ωορρηξία δεν γίνεται τακτικά. Ωστόσο, η έντονη αιμορραγία μπορεί επίσης να οφείλεται σε ινομυώματα, πολύποδες, αδενομύωση ή διαταραχές πήξης.

Μπορεί η ορμονική διαταραχή να προκαλέσει δύο περιόδους μέσα στον ίδιο μήνα;

Μια πολύ σύντομη διάρκεια κύκλου ή αιμορραγία μεταξύ περιόδων μπορεί να δώσει την εντύπωση δεύτερης περιόδου. Χρειάζεται να διευκρινιστεί αν πρόκειται πραγματικά για νέα έμμηνο ρύση ή για ενδιάμεση αιμορραγία.

Μπορεί το άγχος να καθυστερήσει την περίοδο;

Έντονο ή παρατεταμένο σωματικό και ψυχολογικό στρες μπορεί να επηρεάσει τον υποθαλαμικό έλεγχο της ωορρηξίας και να μεταβάλει τον κύκλο. Δεν πρέπει όμως να θεωρείται αυτόματα η αιτία μιας επίμονης διαταραχής χωρίς έλεγχο άλλων πιθανών παραγόντων.

Ποιες εξετάσεις γίνονται για ορμονική διαταραχή και περίοδο;

Ανάλογα με το ιστορικό μπορεί να ζητηθούν τεστ εγκυμοσύνης, TSH, προλακτίνη, FSH, οιστραδιόλη και, όταν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις, ανδρογόνα ή προγεστερόνη. Δεν υπάρχει ένα ενιαίο panel κατάλληλο για όλες τις γυναίκες.

Ποια ημέρα της περιόδου γίνεται ο ορμονικός έλεγχος;

Εξαρτάται από την ορμόνη και τον λόγο της εξέτασης. Για παράδειγμα, η προγεστερόνη για επιβεβαίωση ωορρηξίας μετριέται περίπου μία εβδομάδα πριν από την αναμενόμενη επόμενη περίοδο και όχι υποχρεωτικά την 21η ημέρα.

Χρειάζεται υπερηχογράφημα όταν η περίοδος είναι ακανόνιστη;

Μπορεί να χρειαστεί, ιδιαίτερα όταν πρέπει να αξιολογηθούν οι ωοθήκες, το ενδομήτριο ή πιθανές ανατομικές αιτίες όπως ινομυώματα και πολύποδες. Η ανάγκη του καθορίζεται από το ιστορικό και τα υπόλοιπα ευρήματα.

Η ακανόνιστη περίοδος σημαίνει πάντα πολυκυστικές ωοθήκες;

Όχι. Το PCOS είναι μία συχνή αιτία, αλλά παρόμοιο μοτίβο μπορεί να εμφανιστεί σε θυρεοειδικές διαταραχές, υπερπρολακτιναιμία, υποθαλαμική αμηνόρροια, περιεμμηνόπαυση και άλλες καταστάσεις.

Μπορεί μια γυναίκα να έχει ορμονική διαταραχή αλλά κανονική περίοδο;

Ναι. Ένας φαινομενικά τακτικός κύκλος δεν αποκλείει κάθε ορμονική ή ωορρηκτική διαταραχή. Η αξιολόγηση εξαρτάται από τα υπόλοιπα συμπτώματα και τον λόγο για τον οποίο γίνεται ο έλεγχος.

Πότε πρέπει να ανησυχήσω για αλλαγές στην περίοδο;

Έλεγχος χρειάζεται όταν η αλλαγή επιμένει, η περίοδος απουσιάζει για μήνες, υπάρχει επαναλαμβανόμενο spotting ή πολύ έντονη αιμορραγία, ή όταν συνυπάρχουν πόνος, εξάψεις σε νεαρή ηλικία, έκκριση από τον μαστό ή δυσκολία σύλληψης.

Πηγές

• Abnormal Uterine Bleeding — American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG)
• Heavy and Abnormal Periods — American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG)
• Current evaluation of amenorrhea: a committee opinion (2024) — American Society for Reproductive Medicine (ASRM), 2024
• Fertility evaluation of infertile women: a committee opinion (2021) — American Society for Reproductive Medicine (ASRM), 2021
• Recommendations from the 2023 International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome (2023) — American Society for Reproductive Medicine (ASRM)
• Diagnosis and Treatment of Hyperprolactinemia — Endocrine Society
• Menopause: identification and management — National Institute for Health and Care Excellence (NICE)

Οι πληροφορίες είναι ενημερωτικές και δεν υποκαθιστούν ιατρική συμβουλή.