Χαμηλή Προγεστερόνη: Συμπτώματα και Πότε Χρειάζεται Έλεγχος

Τι είναι η προγεστερόνη και ποιος είναι ο ρόλος της

Η προγεστερόνη είναι μια ορμόνη που παράγεται κυρίως από το ωχρό σωμάτιο, δηλαδή τη δομή που σχηματίζεται στην ωοθήκη μετά την απελευθέρωση του ωαρίου. Κατά την εγκυμοσύνη, η παραγωγή της προγεστερόνης αναλαμβάνεται σταδιακά από τον πλακούντα.

Μετά την ωορρηξία, η προγεστερόνη:

• προετοιμάζει το ενδομήτριο για πιθανή εμφύτευση
• υποστηρίζει το ενδομήτριο κατά την αρχή μιας εγκυμοσύνης
• συμμετέχει στη ρύθμιση του έμμηνου κύκλου
• συμβάλλει στη διατήρηση της ωχρινικής φάσης

Αν δεν υπάρξει εγκυμοσύνη, τα επίπεδα προγεστερόνης μειώνονται και ξεκινά η περίοδος. Επομένως, η φυσιολογική πτώση της προγεστερόνης πριν από την έμμηνο ρύση δεν αποτελεί από μόνη της ορμονική διαταραχή.

Τι σημαίνει χαμηλή προγεστερόνη

Ο όρος «χαμηλή προγεστερόνη» δεν έχει το ίδιο νόημα σε κάθε ημέρα του κύκλου. Πριν από την ωορρηξία, τα επίπεδα της ορμόνης είναι φυσιολογικά χαμηλά. Αυξάνονται μετά την ωορρηξία και συνήθως φτάνουν στο υψηλότερο σημείο τους περίπου έξι έως οκτώ ημέρες αργότερα.

Επομένως, μια τιμή μπορεί να φαίνεται χαμηλή επειδή:

• η εξέταση έγινε σε λάθος ημέρα του κύκλου
• η ωορρηξία έγινε αργότερα από το αναμενόμενο
• δεν πραγματοποιήθηκε ωορρηξία στον συγκεκριμένο κύκλο
• η προγεστερόνη μετρήθηκε σε χρονική στιγμή μεταξύ δύο φυσιολογικών ορμονικών παλμών
• υπάρχει παράγοντας που επηρεάζει την ωορρηξία ή τη λειτουργία του ωχρού σωματίου

Η προγεστερόνη δεν εκκρίνεται σταθερά κατά τη διάρκεια της ημέρας. Οι τιμές της μπορεί να παρουσιάζουν σημαντικές διακυμάνσεις ακόμη και μέσα σε λίγες ώρες, γι’ αυτό μία μεμονωμένη μέτρηση δεν αρκεί πάντα για την αξιολόγηση της ωχρινικής φάσης.

Ποια είναι τα πιθανά συμπτώματα της χαμηλής προγεστερόνης

Δεν υπάρχει σύμπτωμα που να επιβεβαιώνει από μόνο του ότι η προγεστερόνη είναι χαμηλή. Ορισμένες ενδείξεις μπορούν να οδηγήσουν σε περαιτέρω διερεύνηση, ιδιαίτερα όταν επαναλαμβάνονται σε πολλούς κύκλους.

Πιθανά συμπτώματα ή κλινικές ενδείξεις είναι:

• ακανόνιστη περίοδος
• περίοδοι που εμφανίζονται σε μικρότερα χρονικά διαστήματα
• κηλίδες αίματος πριν από την περίοδο
• σύντομο διάστημα μεταξύ ωορρηξίας και περιόδου
• απουσία περιόδου
• δυσκολία επίτευξης εγκυμοσύνης
• κύκλοι χωρίς ωορρηξία

Πονοκέφαλος, αλλαγές στη διάθεση, ευαισθησία στο στήθος, φούσκωμα, κόπωση και διαταραχές ύπνου αναφέρονται συχνά ως συμπτώματα χαμηλής προγεστερόνης. Πρόκειται όμως για μη ειδικά συμπτώματα, τα οποία μπορεί να εμφανιστούν στο προεμμηνορροϊκό σύνδρομο, στην περιεμμηνόπαυση, σε διαταραχές του θυρεοειδούς ή για εντελώς διαφορετικούς λόγους.

Η παρουσία τους δεν αποδεικνύει ορμονική ανεπάρκεια.

Χαμηλή προγεστερόνη και ακανόνιστη περίοδος

Η προγεστερόνη αυξάνεται μόνο αφού προηγηθεί ωορρηξία. Όταν δεν γίνεται ωορρηξία ή όταν αυτή πραγματοποιείται ακανόνιστα, δεν σχηματίζεται φυσιολογικά το ωχρό σωμάτιο και η αναμενόμενη αύξηση της προγεστερόνης μπορεί να μην εμφανιστεί.

Αυτό μπορεί να συνδέεται με:

• μεγάλες αποκλίσεις στη διάρκεια του κύκλου
• παρατεταμένη απουσία περιόδου
• απρόβλεπτη αιμορραγία
• πολύ σύντομους κύκλους
• κύκλους με ασυνήθιστα μικρή ή μεγάλη ροή

Η ακανόνιστη περίοδος δεν σημαίνει αυτόματα χαμηλή προγεστερόνη. Δείχνει όμως ότι μπορεί να χρειάζεται αξιολόγηση της ωορρηξίας και της συνολικής ορμονικής λειτουργίας.

Κηλίδες αίματος πριν από την περίοδο και χαμηλή προγεστερόνη

Μικρή αιμορραγία ή καφέ κηλίδες πριν από την κανονική έναρξη της περιόδου έχουν συσχετιστεί με διαταραχές της ωχρινικής φάσης. Δεν αποτελούν όμως ειδικό σύμπτωμα χαμηλής προγεστερόνης.

Αίμα μεταξύ των περιόδων μπορεί επίσης να σχετίζεται με:

• μεταβολές της ωορρηξίας
• πολύποδα του ενδομητρίου
• ινομυώματα
• λοίμωξη ή φλεγμονή
• αλλαγές στην αντισύλληψη
• προβλήματα του τραχήλου
• αρχόμενη εγκυμοσύνη

Όταν το spotting επαναλαμβάνεται, αυξάνεται ή συνοδεύεται από πόνο, χρειάζεται γυναικολογική αξιολόγηση και όχι απλή υπόθεση ότι οφείλεται στην προγεστερόνη.

Χαμηλή προγεστερόνη και σύντομη ωχρινική φάση

Η ωχρινική φάση είναι το διάστημα ανάμεσα στην ωορρηξία και την επόμενη περίοδο. Συνήθως διαρκεί περίπου 12 έως 14 ημέρες, αν και φυσιολογικά μπορεί να παρουσιάζει διακυμάνσεις.

Ως πιθανή ανεπάρκεια ωχρινικής φάσης έχει περιγραφεί μια ωχρινική φάση διάρκειας έως 10 ημερών. Ωστόσο, σύντομες ωχρινικές φάσεις μπορούν να εμφανιστούν περιστασιακά και σε γυναίκες με φυσιολογικούς κύκλους και αποδεδειγμένη γονιμότητα.

Η American Society for Reproductive Medicine επισημαίνει ότι δεν υπάρχει σήμερα ένα μοναδικό, αξιόπιστο τεστ που να διαχωρίζει με ακρίβεια τις γόνιμες από τις υπογόνιμες γυναίκες με βάση την ωχρινική λειτουργία. Επίσης, δεν έχει αποδειχθεί ότι η μεμονωμένη ανεπάρκεια ωχρινικής φάσης αποτελεί ανεξάρτητη αιτία υπογονιμότητας ή πρώιμης απώλειας κύησης.

Χαμηλή προγεστερόνη και ωορρηξία

Ένα χαμηλό αποτέλεσμα προγεστερόνης κατά την αναμενόμενη ωχρινική φάση μπορεί να σημαίνει ότι δεν έγινε ωορρηξία ή ότι η εξέταση πραγματοποιήθηκε πριν από την πραγματική αύξηση της ορμόνης.

Γι’ αυτό είναι σημαντικό να εξετάζεται:

• αν ο κύκλος είναι σταθερός
• πότε πιθανότατα έγινε η ωορρηξία
• αν χρησιμοποιήθηκαν τεστ LH
• αν υπήρχαν μεταβολές στα τραχηλικά υγρά
• αν προηγήθηκε υπερηχογραφική παρακολούθηση
• πότε αναμένεται η επόμενη περίοδος

Σε γυναίκες με ασταθείς κύκλους μπορεί να χρειάζεται διερεύνηση για κακή ωορρηξία και τα πιθανά συμπτώματά της αντί για απομονωμένη εστίαση στην προγεστερόνη.

Χαμηλή προγεστερόνη και δυσκολία σύλληψης

Η προγεστερόνη συμμετέχει στην προετοιμασία του ενδομητρίου μετά την ωορρηξία. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε δυσκολία σύλληψης οφείλεται σε χαμηλή προγεστερόνη ούτε ότι μια χαμηλή μέτρηση αποδεικνύει την αιτία της υπογονιμότητας.

Η δυσκολία σύλληψης μπορεί να συνδέεται με πολλούς παράγοντες, όπως:

• διαταραχές ωορρηξίας
• ηλικία και ωοθηκική εφεδρεία
• απόφραξη ή δυσλειτουργία των σαλπίγγων
• ενδομητρίωση
• προβλήματα της μήτρας
• παράγοντες που αφορούν το σπέρμα
• συνδυασμό γυναικείων και ανδρικών παραγόντων

Η προγεστερόνη μπορεί να αποτελεί ένα μέρος της διερεύνησης υπογονιμότητας, αλλά δεν πρέπει να αξιολογείται απομονωμένα.

Χαμηλή προγεστερόνη στην εγκυμοσύνη

Στην αρχή της εγκυμοσύνης, η προγεστερόνη υποστηρίζει το ενδομήτριο μέχρι να αναλάβει επαρκώς την παραγωγή της ο πλακούντας. Μια χαμηλή τιμή προγεστερόνης μπορεί να παρατηρηθεί σε εγκυμοσύνες που δεν εξελίσσονται φυσιολογικά, αλλά η μέτρηση από μόνη της δεν καθορίζει πάντα την αιτία ή την τελική έκβαση.

Είναι επίσης σημαντικό να γίνει η διάκριση ανάμεσα στην αιτία και στο αποτέλεσμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η προγεστερόνη μειώνεται επειδή η εγκυμοσύνη δεν εξελίσσεται φυσιολογικά και όχι απαραίτητα επειδή η χαμηλή προγεστερόνη προκάλεσε την επιπλοκή.

Η αξιολόγηση μπορεί να περιλαμβάνει:

• επαναληπτικές μετρήσεις β-hCG
• υπερηχογραφικό έλεγχο
• αξιολόγηση της ηλικίας κύησης
• εξέταση των συμπτωμάτων
• μέτρηση προγεστερόνης όταν υπάρχει σχετική ένδειξη

Η ολοκληρωμένη παρακολούθηση κύησης είναι σημαντικότερη από την ερμηνεία μιας ορμονικής τιμής χωρίς το υπόλοιπο κλινικό πλαίσιο.

Ποια συμπτώματα στην εγκυμοσύνη χρειάζονται άμεση αξιολόγηση

Αιμορραγία στην εγκυμοσύνη δεν σημαίνει απαραίτητα χαμηλή προγεστερόνη ή αποβολή. Χρειάζεται όμως επικοινωνία με τον γυναικολόγο, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από:

• έντονο ή μονόπλευρο πόνο χαμηλά στην κοιλιά
• σημαντική αιμορραγία
• ζάλη ή τάση λιποθυμίας
• πόνο στον ώμο
• έντονες κράμπες
• αδυναμία ή επιδείνωση της γενικής κατάστασης

Τα συμπτώματα αυτά χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση, καθώς μπορεί να σχετίζονται με αποβολή, έκτοπη κύηση ή άλλη κατάσταση που δεν μπορεί να αξιολογηθεί διαδικτυακά.

Χαμηλή προγεστερόνη και αποβολές

Η σχέση ανάμεσα στην προγεστερόνη, την ανεπάρκεια ωχρινικής φάσης και την απώλεια εγκυμοσύνης είναι πιο σύνθετη από όσο συχνά παρουσιάζεται online. Η χαμηλή προγεστερόνη δεν πρέπει να θεωρείται αυτόματα αιτία μιας αποβολής.

Στις γυναίκες με επαναλαμβανόμενες απώλειες χρειάζεται συνολική αξιολόγηση για πιθανούς:

• γενετικούς παράγοντες
• ανατομικούς παράγοντες της μήτρας
• ορμονικούς ή μεταβολικούς παράγοντες
• παράγοντες πήξης και αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο
• παράγοντες που σχετίζονται με την ηλικία
• άλλους εξατομικευμένους κινδύνους

Η διερεύνηση για καθ’ έξιν αποβολές δεν περιορίζεται στη μέτρηση της προγεστερόνης.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες του RCOG δεν υποστηρίζουν τη γενικευμένη χορήγηση προγεστερόνης σε ασυμπτωματικές γυναίκες με ανεξήγητες επαναλαμβανόμενες αποβολές. Αναφέρουν όμως ότι μπορεί να εξεταστεί η χορήγησή της όταν υπάρχει προηγούμενη αποβολή και αιμορραγία στην αρχή νέας εγκυμοσύνης, πάντα μετά από ιατρική αξιολόγηση.

Ποιες είναι οι πιθανές αιτίες χαμηλής προγεστερόνης

Η χαμηλή προγεστερόνη συχνά αποτελεί αποτέλεσμα μιας διαταραχής που επηρεάζει την ωορρηξία και όχι μια αυτόνομη πάθηση.

Πιθανές αιτίες ή σχετιζόμενοι παράγοντες είναι:

• κύκλος χωρίς ωορρηξία
• σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
• διαταραχές του θυρεοειδούς
• αυξημένη προλακτίνη
• υποθαλαμική αμηνόρροια
• πολύ χαμηλό σωματικό βάρος
• σημαντική ή απότομη απώλεια βάρους
• διατροφικές διαταραχές
• υπερβολική σωματική άσκηση
• παχυσαρκία
• έντονο ή παρατεταμένο στρες
• ενδομητρίωση
• προχωρημένη αναπαραγωγική ηλικία
• περιεμμηνόπαυση
• ορισμένα πρωτόκολλα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής

Οι παραπάνω καταστάσεις έχουν συσχετιστεί με αλλαγές στη λειτουργία της ωχρινικής φάσης, αλλά η συσχέτιση δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα με έναν από αυτούς τους παράγοντες έχει χαμηλή προγεστερόνη.

Χαμηλή προγεστερόνη και σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

Στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, η ωορρηξία μπορεί να γίνεται αραιά ή να μην πραγματοποιείται σε ορισμένους κύκλους. Επειδή η προγεστερόνη αυξάνεται μετά την ωορρηξία, ένας ανωορρηκτικός κύκλος αναμένεται να συνοδεύεται από χαμηλά επίπεδα της ορμόνης κατά το δεύτερο μισό του κύκλου.

Σε αυτή την περίπτωση, ο στόχος δεν είναι απλώς να «ανέβει η προγεστερόνη». Χρειάζεται αξιολόγηση της ωορρηξίας, του κύκλου, του μεταβολικού προφίλ και των αναπαραγωγικών στόχων της γυναίκας.

Χαμηλή προγεστερόνη στην περιεμμηνόπαυση

Κατά την περιεμμηνόπαυση, η λειτουργία των ωοθηκών γίνεται λιγότερο προβλέψιμη. Μπορεί να υπάρχουν κύκλοι με καθυστερημένη ωορρηξία ή χωρίς ωορρηξία, με αποτέλεσμα σημαντικές διακυμάνσεις τόσο στην προγεστερόνη όσο και στα οιστρογόνα.

Οι αλλαγές μπορεί να συνοδεύονται από:

• ακανόνιστες περιόδους
• βαρύτερη ή ελαφρύτερη αιμορραγία
• εξάψεις
• νυχτερινές εφιδρώσεις
• αλλαγές στον ύπνο
• διακυμάνσεις στη διάθεση
• κολπική ξηρότητα

Τα συμπτώματα της περιεμμηνόπαυσης δεν οφείλονται αποκλειστικά στη χαμηλή προγεστερόνη. Αντανακλούν συνολικότερες και συχνά απρόβλεπτες ορμονικές μεταβολές.

Πώς γίνεται η εξέταση προγεστερόνης

Η προγεστερόνη μετριέται με εξέταση αίματος. Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο η τιμή, αλλά και η ημέρα κατά την οποία έγινε η αιμοληψία.

Η εξέταση πραγματοποιείται συνήθως περίπου μία εβδομάδα πριν από την αναμενόμενη επόμενη περίοδο. Η γνωστή «εξέταση της 21ης ημέρας» είναι κατάλληλη μόνο για ορισμένες γυναίκες με σταθερό κύκλο περίπου 28 ημερών και ωορρηξία κοντά στη 14η ημέρα.

Για παράδειγμα:

• σε κύκλο 28 ημερών η εξέταση μπορεί να γίνει περίπου την 21η ημέρα
• σε κύκλο 32 ημερών μπορεί να χρειάζεται περίπου την 25η ημέρα
• σε ακανόνιστο κύκλο μπορεί να χρειάζεται διαφορετικός σχεδιασμός ή παρακολούθηση της ωορρηξίας

Η ASRM συστήνει η μέτρηση να προγραμματίζεται περίπου επτά ημέρες πριν από την αναμενόμενη περίοδο και όχι μηχανικά την 21η ημέρα κάθε κύκλου.

Μπορεί μία εξέταση να διαγνώσει χαμηλή προγεστερόνη;

Μία σωστά χρονισμένη εξέταση μπορεί να προσφέρει ένδειξη ότι προηγήθηκε ωορρηξία. Δεν μπορεί όμως να αξιολογήσει με ακρίβεια ολόκληρη την ποιότητα της ωχρινικής φάσης.

Αυτό συμβαίνει επειδή:

• η προγεστερόνη εκκρίνεται παλμικά
• οι τιμές αλλάζουν μέσα στην ίδια ημέρα
• η ακριβής ημέρα της ωορρηξίας μπορεί να μην είναι γνωστή
• τα αποτελέσματα διαφέρουν μεταξύ κύκλων
• τα όρια αναφοράς διαφέρουν μεταξύ εργαστηρίων
• ένα αποτέλεσμα πρέπει να ερμηνεύεται μαζί με το ιστορικό

Δεν υπάρχει μία παγκόσμια τιμή κάτω από την οποία μπορεί να διαγνωστεί σε όλες τις γυναίκες «ανεπαρκής» ή μη γόνιμη ωχρινική φάση.

Ποιες άλλες εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν

Ανάλογα με τα συμπτώματα και τον λόγο της αξιολόγησης, ο γιατρός μπορεί να προτείνει:

• καταγραφή του κύκλου και της διάρκειας της ωχρινικής φάσης
• τεστ ωορρηξίας
• μέτρηση θυρεοειδοτρόπου ορμόνης
• έλεγχο προλακτίνης
• έλεγχο άλλων αναπαραγωγικών ορμονών
• τεστ εγκυμοσύνης ή μέτρηση β-hCG
• αξιολόγηση ωοθηκικής εφεδρείας, όταν υπάρχει ένδειξη
• υπερηχογραφική παρακολούθηση ωοθυλακίων
• έλεγχο της μήτρας και των ωοθηκών

Το κολπικό υπερηχογράφημα μπορεί να δώσει πληροφορίες για τα ωοθυλάκια, το ενδομήτριο, τις ωοθήκες και πιθανές ανατομικές αιτίες αιμορραγίας. Δεν μετρά την προγεστερόνη, αλλά συμπληρώνει την κλινική εικόνα.

Όταν υπάρχει υποψία ευρύτερης ορμονικής διαταραχής, η αξιολόγηση μπορεί να ενταχθεί στο πλαίσιο της γυναικολογικής ενδοκρινολογίας.

Πώς αντιμετωπίζεται η χαμηλή προγεστερόνη

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία, τα συμπτώματα και τον στόχο της γυναίκας. Διαφορετική προσέγγιση χρειάζεται μια γυναίκα με ακανόνιστη περίοδο, μια γυναίκα που προσπαθεί να συλλάβει και μια γυναίκα που βρίσκεται ήδη σε εγκυμοσύνη.

Η ιατρική προσέγγιση μπορεί να περιλαμβάνει:

• αντιμετώπιση διαταραχής του θυρεοειδούς
• αντιμετώπιση αυξημένης προλακτίνης
• διαχείριση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών
• αποκατάσταση επαρκούς διατροφής και σωματικού βάρους
• τροποποίηση υπερβολικής άσκησης, όπου χρειάζεται
• αντιμετώπιση της διαταραχής ωορρηξίας
• προσαρμογή πρωτοκόλλου υποβοηθούμενης αναπαραγωγής
• χορήγηση προγεστερόνης σε συγκεκριμένες ιατρικές ενδείξεις

Η πρώτη προσέγγιση σε πιθανή δυσλειτουργία της ωχρινικής φάσης είναι η αναζήτηση και αντιμετώπιση του υποκείμενου παράγοντα. Η εμπειρική χορήγηση προγεστερόνης σε φυσικούς κύκλους, χωρίς τεκμηριωμένη ένδειξη, δεν έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τη γονιμότητα.

Πότε χορηγείται προγεστερόνη

Η προγεστερόνη χρησιμοποιείται σε διαφορετικά ιατρικά πλαίσια, όπως:

• υποστήριξη της ωχρινικής φάσης σε θεραπείες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής
• ορισμένα πρωτόκολλα εξωσωματικής γονιμοποίησης
• συγκεκριμένες περιπτώσεις πρώιμης εγκυμοσύνης
• ορισμένες διαταραχές περιόδου
• ορμονική θεραπεία κατά την εμμηνόπαυση, όταν υπάρχει μήτρα
• άλλες εξατομικευμένες γυναικολογικές ενδείξεις

Η χρήση της προγεστερόνης μετά από θεραπεία γονιμότητας είναι διαφορετική από την αυθαίρετη χορήγησή της σε έναν φυσικό κύκλο.

Η μορφή, η δόση, η οδός χορήγησης και η διάρκεια της θεραπείας καθορίζονται από τον γιατρό. Δεν πρέπει να ξεκινά, να αλλάζει ή να διακόπτεται χωρίς ιατρική οδηγία, ιδιαίτερα όταν υπάρχει εγκυμοσύνη.

Μπορεί η διατροφή να αυξήσει την προγεστερόνη;

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη τροφή ή συμπλήρωμα που να έχει αποδειχθεί ότι διορθώνει άμεσα μια πραγματική διαταραχή προγεστερόνης.

Μια ισορροπημένη διατροφή μπορεί να υποστηρίζει τη συνολική ορμονική και μεταβολική υγεία, αλλά δεν αντικαθιστά τη διερεύνηση αιτιών όπως:

• το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
• η θυρεοειδική δυσλειτουργία
• η υπερπρολακτιναιμία
• η ανωορρηξία
• η υποθαλαμική αμηνόρροια

Ισχυρισμοί ότι ένα τρόφιμο, βότανο ή μη συνταγογραφούμενο συμπλήρωμα «ανεβάζει φυσικά την προγεστερόνη» χρειάζονται ιδιαίτερη επιφύλαξη.

Πότε χρειάζεται να απευθυνθείτε σε γυναικολόγο

Η ιατρική αξιολόγηση είναι χρήσιμη όταν υπάρχει:

• επαναλαμβανόμενο αίμα πριν από την περίοδο
• πολύ ακανόνιστος κύκλος
• απουσία περιόδου
• κύκλος που έχει αλλάξει αισθητά
• υποψία ότι δεν γίνεται ωορρηξία
• δυσκολία σύλληψης
• ιστορικό επαναλαμβανόμενων αποβολών
• αιμορραγία κατά την εγκυμοσύνη
• πόνος μαζί με αιμορραγία
• αποτέλεσμα προγεστερόνης που δεν έχει ερμηνευτεί στο σωστό χρονικό πλαίσιο

Η αξιολόγηση σε εξειδικευμένα ιατρεία γονιμότητας δεν έχει στόχο απλώς να επιβεβαιώσει μια χαμηλή εργαστηριακή τιμή. Στόχος είναι να διευκρινιστεί αν υπάρχει πραγματικό πρόβλημα ωορρηξίας, κύκλου ή γονιμότητας και ποια προσέγγιση έχει ουσιαστικό νόημα.

Τι πρέπει να κρατήσετε για τη χαμηλή προγεστερόνη

Η χαμηλή προγεστερόνη δεν μπορεί να διαγνωστεί μόνο από συμπτώματα όπως κόπωση, φούσκωμα ή αλλαγές στη διάθεση. Οι πιο χρήσιμες ενδείξεις αφορούν συνήθως την ωορρηξία, τη διάρκεια του κύκλου, τις κηλίδες πριν από την περίοδο και τη δυσκολία σύλληψης.

Παράλληλα:

• μια χαμηλή τιμή πριν από την ωορρηξία μπορεί να είναι απολύτως φυσιολογική
• η εξέταση πρέπει να γίνεται στη σωστή χρονική στιγμή
• μία μόνο μέτρηση έχει σημαντικούς περιορισμούς
• η αιτία είναι συχνά σημαντικότερη από την ίδια την τιμή
• η προγεστερόνη δεν πρέπει να λαμβάνεται χωρίς ιατρική ένδειξη
• η αιμορραγία στην εγκυμοσύνη χρειάζεται έγκαιρη αξιολόγηση

Η σωστή διερεύνηση μειώνει τη σύγχυση και βοηθά να αποφευχθούν τόσο η αδικαιολόγητη ανησυχία όσο και θεραπείες που δεν ανταποκρίνονται στο πραγματικό πρόβλημα.

Συχνές ερωτήσεις για τη χαμηλή προγεστερόνη

Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα της χαμηλής προγεστερόνης;

Πιθανές ενδείξεις είναι η ακανόνιστη περίοδος, οι κηλίδες πριν από την περίοδο, η σύντομη ωχρινική φάση και η δυσκολία σύλληψης. Κανένα από αυτά τα συμπτώματα δεν επιβεβαιώνει μόνο του χαμηλή προγεστερόνη.

Μπορεί η χαμηλή προγεστερόνη να προκαλεί καθυστέρηση περιόδου;

Μπορεί να συνυπάρχει με καθυστέρηση όταν δεν έχει γίνει ωορρηξία ή όταν η ωορρηξία έγινε αργότερα. Η καθυστέρηση μπορεί επίσης να οφείλεται σε εγκυμοσύνη, στρες, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ή άλλους ορμονικούς παράγοντες.

Η χαμηλή προγεστερόνη προκαλεί αίμα πριν από την περίοδο;

Οι κηλίδες πριν από την περίοδο έχουν συσχετιστεί με διαταραχές της ωχρινικής φάσης, αλλά δεν αποδεικνύουν χαμηλή προγεστερόνη. Επαναλαμβανόμενη αιμορραγία μεταξύ των περιόδων χρειάζεται γυναικολογικό έλεγχο.

Η χαμηλή προγεστερόνη σημαίνει ότι δεν γίνεται ωορρηξία;

Όχι απαραίτητα. Μια χαμηλή τιμή μπορεί να οφείλεται σε λάθος χρονισμό της εξέτασης, καθυστερημένη ωορρηξία ή φυσιολογική ημερήσια διακύμανση. Όταν δεν γίνεται ωορρηξία, όμως, η αναμενόμενη αύξηση της προγεστερόνης δεν εμφανίζεται.

Ποια ημέρα του κύκλου πρέπει να μετρηθεί η προγεστερόνη;

Η μέτρηση γίνεται συνήθως περίπου επτά ημέρες πριν από την αναμενόμενη επόμενη περίοδο. Η 21η ημέρα είναι κατάλληλη μόνο για ορισμένους σταθερούς κύκλους 28 ημερών και δεν αποτελεί γενικό κανόνα.

Ποια τιμή προγεστερόνης θεωρείται χαμηλή;

Η ερμηνεία εξαρτάται από την ημέρα του κύκλου, την ύπαρξη εγκυμοσύνης, το εργαστήριο και τον λόγο της εξέτασης. Δεν υπάρχει μία μοναδική τιμή που να διαγιγνώσκει σε όλες τις γυναίκες ανεπαρκή ωχρινική φάση.

Μπορεί η χαμηλή προγεστερόνη να δυσκολεύει τη σύλληψη;

Μπορεί να αποτελεί ένδειξη διαταραχής της ωορρηξίας ή της ωχρινικής λειτουργίας, αλλά δεν είναι από μόνη της πλήρης διάγνωση υπογονιμότητας. Χρειάζεται συνολική αξιολόγηση του κύκλου και των υπόλοιπων παραγόντων γονιμότητας.

Η χαμηλή προγεστερόνη προκαλεί αποβολή;

Δεν μπορεί να θεωρηθεί αυτόματα αιτία αποβολής. Σε ορισμένες εγκυμοσύνες η χαμηλή τιμή μπορεί να είναι συνέπεια μιας κύησης που δεν εξελίσσεται φυσιολογικά και όχι η αρχική αιτία της απώλειας.

Χρειάζεται κάθε γυναίκα με χαμηλή προγεστερόνη θεραπεία;

Όχι. Η ανάγκη θεραπείας εξαρτάται από τον λόγο της χαμηλής τιμής, τα συμπτώματα, την ωορρηξία και το αν υπάρχει προσπάθεια σύλληψης ή εγκυμοσύνη. Σε αρκετές περιπτώσεις προέχει η αντιμετώπιση του υποκείμενου αιτίου.

Μπορώ να πάρω προγεστερόνη χωρίς ιατρική συνταγή;

Δεν συνιστάται. Η ακατάλληλη χρήση μπορεί να μεταβάλει την αιμορραγία, να δυσκολέψει την αξιολόγηση του κύκλου ή να καθυστερήσει τη διάγνωση της πραγματικής αιτίας.

Μπορεί η χαμηλή προγεστερόνη να αντιμετωπιστεί φυσικά;

Η διατήρηση επαρκούς διατροφής, υγιούς βάρους και ισορροπημένης άσκησης υποστηρίζει τη γενική ορμονική λειτουργία. Δεν υπάρχει όμως αποδεδειγμένη φυσική μέθοδος που να διορθώνει κάθε αιτία χαμηλής προγεστερόνης χωρίς πρώτα να έχει γίνει σωστή διάγνωση.

Πότε χρειάζεται άμεσα γιατρός στην εγκυμοσύνη;

Αιμορραγία μαζί με έντονο ή μονόπλευρο πόνο, ζάλη, λιποθυμική τάση, πόνο στον ώμο ή σημαντική αδυναμία χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Τα συμπτώματα δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα στη χαμηλή προγεστερόνη.

Οι πληροφορίες είναι ενημερωτικές και δεν υποκαθιστούν ιατρική συμβουλή.