Όταν μια εγκυμοσύνη δεν έρχεται στον χρόνο που περιμένατε, είναι φυσικό να δημιουργούνται ερωτήματα. Υπάρχει κάποιο πρόβλημα; Πότε χρειάζεται έλεγχος; Πρέπει να εξεταστούν και οι δύο σύντροφοι; Σημαίνει ότι η επόμενη επιλογή είναι απαραίτητα η εξωσωματική;
Η υπογονιμότητα δεν έχει μία συγκεκριμένη αιτία και δεν αφορά αποκλειστικά τη γυναίκα. Μπορεί να σχετίζεται με γυναικείους παράγοντες, με τον άνδρα, με συνδυασμό διαφορετικών παραγόντων ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, να μην εντοπίζεται σαφής αιτία μετά τον βασικό έλεγχο.
Το σημαντικό είναι η διερεύνηση να γίνεται οργανωμένα, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία, το ιστορικό και τη διάρκεια των προσπαθειών, χωρίς να θεωρείται δεδομένο ότι κάθε δυσκολία σύλληψης απαιτεί την ίδια αντιμετώπιση.
Τι είναι η υπογονιμότητα;
Υπογονιμότητα ονομάζεται γενικά η μη επίτευξη εγκυμοσύνης μετά από 12 μήνες τακτικών σεξουαλικών επαφών χωρίς αντισύλληψη.
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μια εγκυμοσύνη είναι αδύνατη. Ο όρος περιγράφει ότι η σύλληψη δεν έχει επιτευχθεί στον αναμενόμενο χρόνο και ότι χρειάζεται να αξιολογηθούν οι παράγοντες που μπορεί να την επηρεάζουν.
Η υπογονιμότητα μπορεί να αφορά το γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα, το ανδρικό ή και τα δύο.
Πρωτοπαθής και δευτεροπαθής υπογονιμότητα
Η πρωτοπαθής υπογονιμότητα αφορά περιπτώσεις στις οποίες δεν έχει επιτευχθεί προηγουμένως εγκυμοσύνη.
Η δευτεροπαθής υπογονιμότητα αφορά γυναίκες ή ζευγάρια που έχουν επιτύχει εγκυμοσύνη στο παρελθόν, αλλά στη συνέχεια αντιμετωπίζουν δυσκολία επίτευξης νέας εγκυμοσύνης.
Επομένως, μια προηγούμενη εγκυμοσύνη ή γέννηση δεν αποκλείει την πιθανότητα να εμφανιστεί αργότερα δυσκολία στη σύλληψη.
Πότε πρέπει να γίνει έλεγχος για υπογονιμότητα;
Δεν χρειάζεται όλοι να περιμένουν ακριβώς έναν χρόνο πριν ζητήσουν ιατρική αξιολόγηση.
Γενικά:
- Κάτω από 35 ετών: διερεύνηση μετά από 12 μήνες τακτικών προσπαθειών χωρίς εγκυμοσύνη.
- Από 35 ετών και άνω: ο έλεγχος συνήθως ξεκινά μετά από περίπου 6 μήνες.
- Πάνω από 40 ετών: μπορεί να έχει νόημα η αξιολόγηση να γίνει νωρίτερα, χωρίς μεγάλη περίοδο αναμονής.
Η διερεύνηση μπορεί επίσης να ξεκινήσει νωρίτερα όταν υπάρχει ήδη γνωστός παράγοντας που μπορεί να επηρεάζει τη γονιμότητα, όπως:
- πολύ ακανόνιστος κύκλος
- απουσία περιόδου
- γνωστή ενδομητρίωση
- ιστορικό προβλημάτων στις σάλπιγγες
- προηγούμενες επεμβάσεις στην πύελο
- σημαντικό εύρημα στο σπέρμα
- γνωστή ορμονική ή αναπαραγωγική διαταραχή
Η ηλικία αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό παράγοντα στη γυναικεία γονιμότητα, γι’ αυτό και το ίδιο χρονικό διάστημα προσπαθειών δεν αξιολογείται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις γυναίκες.
Υπογονιμότητα και συμπτώματα: υπάρχουν συγκεκριμένα σημάδια;
Η υπογονιμότητα συχνά δεν προκαλεί χαρακτηριστικά συμπτώματα.
Σε πολλά ζευγάρια, η πρώτη ένδειξη είναι απλώς ότι η εγκυμοσύνη δεν επιτυγχάνεται παρά τις τακτικές προσπάθειες.
Υπάρχουν, ωστόσο, συμπτώματα ή στοιχεία του ιστορικού που μπορεί να υποδεικνύουν μια κατάσταση η οποία επηρεάζει τη γονιμότητα.
Πιθανά σημάδια στη γυναίκα
Μπορεί να χρειάζονται διερεύνηση:
- πολύ ακανόνιστοι κύκλοι
- απουσία περιόδου
- πολύ μεγάλα ή πολύ μικρά διαστήματα μεταξύ περιόδων
- ενδείξεις διαταραχής της ωορρηξίας
- έντονος πόνος κατά την περίοδο
- χρόνιος πυελικός πόνος
- πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή
- συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με ενδομητρίωση
- γνωστό σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
Κανένα από αυτά τα συμπτώματα δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι υπάρχει υπογονιμότητα. Αντίστοιχα, η απουσία συμπτωμάτων δεν αποκλείει κάποιον παράγοντα που μπορεί να δυσκολεύει τη σύλληψη.
Πιθανά σημάδια στον άνδρα
Ο ανδρικός παράγοντας συχνά δεν προκαλεί εμφανή συμπτώματα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχουν:
- προβλήματα εκσπερμάτισης
- διαταραχές σεξουαλικής λειτουργίας
- προηγούμενες παθήσεις ή τραυματισμοί των όρχεων
- κιρσοκήλη
- γνωστές ορμονικές διαταραχές
- ιστορικό επεμβάσεων ή λοιμώξεων του αναπαραγωγικού συστήματος
Για αυτό ο ανδρικός έλεγχος δεν πρέπει να γίνεται μόνο όταν υπάρχει κάποιο εμφανές σύμπτωμα.
Ποια είναι τα συχνότερα αίτια γυναικείας υπογονιμότητας;
Για να επιτευχθεί φυσική εγκυμοσύνη πρέπει να λειτουργούν σωστά διαφορετικά στάδια της αναπαραγωγικής διαδικασίας.
Χρειάζεται να πραγματοποιηθεί ωορρηξία, να υπάρχει δυνατότητα συνάντησης ωαρίου και σπερματοζωαρίων και να υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες για την εμφύτευση και την εξέλιξη της κύησης.
Για αυτό η γυναικεία υπογονιμότητα μπορεί να σχετίζεται με διαφορετικούς παράγοντες.
Ηλικία
Η ηλικία είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν τη γυναικεία γονιμότητα.
Με την πάροδο του χρόνου μειώνεται σταδιακά ο αριθμός των διαθέσιμων ωαρίων, ενώ μεταβάλλεται και η αναπαραγωγική τους δυναμική.
Η επίδραση της ηλικίας γίνεται περισσότερο αισθητή όσο προχωρά η αναπαραγωγική ηλικία. Για αυτό, όταν μια γυναίκα προσπαθεί να μείνει έγκυος μετά τα 40, η αξιολόγηση συνήθως δεν ακολουθεί το ίδιο χρονοδιάγραμμα με μια γυναίκα μικρότερης ηλικίας.
Διαταραχές ωορρηξίας
Όταν η ωορρηξία δεν πραγματοποιείται τακτικά, μειώνονται οι διαθέσιμες ευκαιρίες για φυσική σύλληψη.
Οι διαταραχές ωορρηξίας μπορεί να σχετίζονται με διαφορετικές καταστάσεις, όπως ορμονικές διαταραχές, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ή άλλες ενδοκρινικές αιτίες.
Ο ακανόνιστος κύκλος αποτελεί συχνά ένδειξη ότι χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος, χωρίς όμως να σημαίνει ότι κάθε ακανόνιστος κύκλος ισοδυναμεί με υπογονιμότητα.
Προβλήματα στις σάλπιγγες
Οι σάλπιγγες παίζουν βασικό ρόλο στη φυσική σύλληψη, καθώς εκεί πραγματοποιείται συνήθως η γονιμοποίηση.
Απόφραξη ή βλάβη των σαλπίγγων μπορεί να σχετίζεται με:
- προηγούμενες λοιμώξεις
- φλεγμονές
- χειρουργικές επεμβάσεις
- ενδομητρίωση
- συμφύσεις
- προηγούμενη εξωμήτρια κύηση
Όταν υπάρχει σχετική ένδειξη, η βατότητα μπορεί να αξιολογηθεί με εξετάσεις όπως η HyCoSy ή η υστεροσαλπιγγογραφία.
Ενδομητρίωση
Η ενδομητρίωση μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα με διαφορετικούς μηχανισμούς, ανάλογα με την έκταση και τη θέση της νόσου.
Δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα με ενδομητρίωση θα αντιμετωπίσει υπογονιμότητα. Αποτελεί όμως έναν παράγοντα που λαμβάνεται υπόψη κατά τη διερεύνηση, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν πόνος, συμφύσεις ή προβλήματα στις σάλπιγγες και τις ωοθήκες.
Παθήσεις της μήτρας
Πολύποδες, ορισμένα ινομυώματα μήτρας, συγγενείς ανατομικές ανωμαλίες και άλλες παθήσεις της ενδομητρικής κοιλότητας μπορεί, ανάλογα με τη θέση και τα χαρακτηριστικά τους, να επηρεάζουν τη γονιμότητα.
Δεν απαιτεί όμως κάθε εύρημα θεραπεία.
Η σημασία του αξιολογείται με βάση τη θέση, το μέγεθος, τα συμπτώματα και το συνολικό αναπαραγωγικό ιστορικό.
Ενδοκρινικές και ορμονικές διαταραχές
Διαταραχές του ενδοκρινικού συστήματος μπορούν να επηρεάζουν την περίοδο και την ωορρηξία.
Όταν υπάρχει σχετική ένδειξη, η γυναικολογική ενδοκρινολογία μπορεί να συμβάλει στην αξιολόγηση του ορμονικού υπόβαθρου.
Ποια είναι τα αίτια ανδρικής υπογονιμότητας;
Η υπογονιμότητα δεν είναι αποκλειστικά γυναικείο ζήτημα.
Όταν υπάρχει άνδρας σύντροφος, η αξιολόγησή του έχει νόημα να γίνεται παράλληλα με τη διερεύνηση της γυναίκας.
Πιθανοί παράγοντες περιλαμβάνουν:
- χαμηλή συγκέντρωση σπερματοζωαρίων
- μειωμένη κινητικότητα
- διαταραχές μορφολογίας
- απουσία σπερματοζωαρίων στο σπέρμα
- προβλήματα εκσπερμάτισης
- απόφραξη της αναπαραγωγικής οδού
- ορμονικές διαταραχές
- γενετικούς παράγοντες σε επιλεγμένες περιπτώσεις
- προηγούμενες λοιμώξεις, παθήσεις ή επεμβάσεις
- κιρσοκήλη σε ορισμένους άνδρες
Το βασικό σημείο εκκίνησης είναι το αναπαραγωγικό ιστορικό και το σπερμοδιάγραμμα.
Ένα μόνο αποτέλεσμα δεν πρέπει να ερμηνεύεται απομονωμένα, καθώς οι παράμετροι του σπέρματος μπορεί να παρουσιάζουν φυσιολογική μεταβλητότητα μεταξύ διαφορετικών δειγμάτων.
Τι είναι η ανεξήγητη υπογονιμότητα;
Σε ορισμένα ζευγάρια ο βασικός έλεγχος δεν αποκαλύπτει μια σαφή αιτία που να εξηγεί γιατί δεν έχει επιτευχθεί εγκυμοσύνη.
Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο όρος ανεξήγητη υπογονιμότητα.
Πρόκειται για διάγνωση αποκλεισμού. Οι βασικοί παράγοντες, όπως η ωορρηξία, η βατότητα των σαλπίγγων και το σπέρμα, έχουν αξιολογηθεί χωρίς να έχει εντοπιστεί συγκεκριμένη εξήγηση.
Το «ανεξήγητη» δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει βιολογικός λόγος ούτε ότι η δυσκολία είναι ψυχολογική. Σημαίνει ότι ο καθιερωμένος έλεγχος δεν έχει εντοπίσει μια σαφή αιτία.
Ποιες εξετάσεις γίνονται για την υπογονιμότητα;
Ο σωστός έλεγχος δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να γίνουν όλες οι διαθέσιμες εξετάσεις.
Η διερεύνηση υπογονιμότητας έχει στόχο να απαντήσει πρώτα στα βασικά ερωτήματα και στη συνέχεια, εφόσον υπάρχει ένδειξη, να προχωρήσει σε πιο εξειδικευμένο έλεγχο.
1. Ιατρικό και αναπαραγωγικό ιστορικό
Αξιολογούνται, μεταξύ άλλων:
- η ηλικία
- η διάρκεια των προσπαθειών
- προηγούμενες εγκυμοσύνες
- η συχνότητα και τα χαρακτηριστικά του κύκλου
- προηγούμενες επεμβάσεις
- ιστορικό λοιμώξεων
- γνωστές παθήσεις
- φαρμακευτική αγωγή
- οικογενειακό ιστορικό
- αναπαραγωγικό ιστορικό και των δύο συντρόφων
Το ιστορικό βοηθά να καθοριστεί ποιες εξετάσεις έχουν πραγματικά νόημα στη συγκεκριμένη περίπτωση.
2. Έλεγχος ωορρηξίας
Η τακτικότητα του κύκλου δίνει σημαντικές πληροφορίες για την ωορρηξία.
Όταν όμως ο κύκλος είναι ακανόνιστος ή υπάρχουν άλλα ευρήματα, μπορεί να χρειαστεί πρόσθετη αξιολόγηση με ορμονικές εξετάσεις ή υπερηχογραφικό έλεγχο.
3. Κολπικό υπερηχογράφημα
Το κολπικό υπερηχογράφημα μπορεί να δώσει πληροφορίες για τις ωοθήκες, τη μήτρα, το ενδομήτριο και άλλες δομές της πυέλου.
Τα ευρήματα ερμηνεύονται πάντα σε συνδυασμό με την ηλικία, το ιστορικό και τη χρονική στιγμή του κύκλου.
4. Έλεγχος ωοθηκικής εφεδρείας
Σε ορισμένες περιπτώσεις αξιολογείται η ωοθηκική εφεδρεία με συνδυασμό ορμονικών εξετάσεων και υπερηχογραφικών ευρημάτων.
Η AMH, για παράδειγμα, μπορεί να προσφέρει πληροφορίες για την ποσότητα του διαθέσιμου ωοθηκικού αποθέματος, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της τεστ γονιμότητας και δεν μετρά άμεσα την ποιότητα των ωαρίων.
5. Έλεγχος μήτρας και σαλπίγγων
Ανάλογα με το ιστορικό μπορεί να χρειαστεί αξιολόγηση της ενδομητρικής κοιλότητας και της βατότητας των σαλπίγγων.
Η υστεροσκόπηση ιατρείου μπορεί να έχει θέση όταν υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη για άμεσο έλεγχο της ενδομητρικής κοιλότητας, αλλά δεν αποτελεί απαραίτητα εξέταση πρώτης γραμμής για κάθε γυναίκα με δυσκολία σύλληψης.
6. Σπερμοδιάγραμμα
Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασικό μέρος της αρχικής αξιολόγησης του άνδρα.
Εξετάζονται παράμετροι όπως:
- αριθμός και συγκέντρωση σπερματοζωαρίων
- κινητικότητα
- μορφολογία
- όγκος και άλλα χαρακτηριστικά του δείγματος
Όταν υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις, μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω ανδρολογικός, ορμονικός ή γενετικός έλεγχος.
Χρειάζονται όλοι εξειδικευμένες εξετάσεις γονιμότητας;
Όχι. Περισσότερες εξετάσεις δεν σημαίνουν απαραίτητα καλύτερη διερεύνηση.
Ορισμένοι εξειδικευμένοι έλεγχοι μπορεί να είναι χρήσιμοι όταν υπάρχει συγκεκριμένο ιστορικό ή ένδειξη, αλλά δεν χρειάζεται να εφαρμόζονται ως γενικό screening σε κάθε ζευγάρι.
Σε αυτή την κατηγορία μπορεί να ανήκουν, ανάλογα με την περίπτωση:
- έλεγχος κατακερματισμού DNA σπέρματος
- εξετάσεις οξειδωτικού στρες
- έλεγχος μικροβιώματος
- ευρείς ανοσολογικοί έλεγχοι
- ορισμένες γενετικές εξετάσεις
- διαγνωστική λαπαροσκόπηση
- διαγνωστική υστεροσκόπηση χωρίς προηγούμενη ένδειξη
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες εξετάσεις δεν έχουν θέση. Σημαίνει ότι πρέπει να επιλέγονται όταν μπορούν πραγματικά να απαντήσουν σε ένα συγκεκριμένο κλινικό ερώτημα.
Η σωστή διερεύνηση είναι στοχευμένη και εξατομικευμένη, όχι απλώς εκτεταμένη.
Πώς αντιμετωπίζεται η υπογονιμότητα;
Δεν υπάρχει μία θεραπεία κατάλληλη για όλους.
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από:
- την ηλικία
- τη διάρκεια της υπογονιμότητας
- την αιτία ή τα ευρήματα της διερεύνησης
- την ωοθηκική εφεδρεία
- την εικόνα του σπέρματος
- προηγούμενες εγκυμοσύνες ή θεραπείες
- το συνολικό αναπαραγωγικό πλάνο
Αντιμετώπιση της υποκείμενης αιτίας
Όταν εντοπίζεται συγκεκριμένο πρόβλημα, εξετάζεται αν μπορεί και αν χρειάζεται να αντιμετωπιστεί πριν συζητηθεί κάποια μέθοδος υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Αυτό μπορεί να αφορά, για παράδειγμα, συγκεκριμένες διαταραχές ωορρηξίας, ενδοκρινικές παθήσεις ή ανατομικά ευρήματα.
Η ύπαρξη ενός ευρήματος δεν σημαίνει αυτομάτως ότι απαιτείται φαρμακευτική ή χειρουργική παρέμβαση.
Παρακολούθηση ή υποστήριξη της ωορρηξίας
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειάζεται παρακολούθηση ή ιατρική υποστήριξη της ωορρηξίας.
Η επιλογή εξαρτάται από την αιτία της διαταραχής και τα χαρακτηριστικά της κάθε γυναίκας.
Σπερματέγχυση
Η σπερματέγχυση μπορεί να αποτελέσει επιλογή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ανάλογα με την ηλικία, τη διάρκεια της υπογονιμότητας, τη βατότητα των σαλπίγγων και την εικόνα του σπέρματος.
Δεν είναι κατάλληλη για κάθε αιτία υπογονιμότητας.
Εξωσωματική γονιμοποίηση
Η εξωσωματική γονιμοποίηση μπορεί να εξεταστεί όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις, όταν άλλες επιλογές δεν είναι κατάλληλες ή όταν προηγούμενες προσπάθειες δεν έχουν οδηγήσει σε εγκυμοσύνη.
Η διάγνωση υπογονιμότητας, όμως, δεν σημαίνει αυτόματα ότι χρειάζεται εξωσωματική.
Μικρογονιμοποίηση ICSI
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν υπάρχει συγκεκριμένος ανδρικός παράγοντας, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ICSI μικρογονιμοποίηση.
Η επιλογή της τεχνικής πρέπει να βασίζεται στην ένδειξη και στα συνολικά δεδομένα της περίπτωσης.
Μπορεί ο τρόπος ζωής να επηρεάζει τη γονιμότητα;
Ναι, ορισμένοι παράγοντες του τρόπου ζωής μπορούν να επηρεάζουν τη γενικότερη αναπαραγωγική υγεία.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- το κάπνισμα
- η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
- η χρήση ορισμένων ουσιών
- σημαντικά χαμηλό ή υψηλό σωματικό βάρος
- ορισμένες περιβαλλοντικές ή επαγγελματικές εκθέσεις
Αυτό δεν σημαίνει ότι η υπογονιμότητα είναι αποτέλεσμα κάποιας «λάθος» επιλογής ούτε ότι μπορεί να αντιμετωπιστεί απλώς με αλλαγή διατροφής ή με συμπληρώματα.
Η γονιμότητα επηρεάζεται από πολλούς βιολογικούς παράγοντες και ο τρόπος ζωής αποτελεί μέρος της συνολικής φροντίδας της υγείας, όχι υποκατάστατο της σωστής διάγνωσης.
Υπογονιμότητα σημαίνει στειρότητα;
Όχι απαραίτητα.
Στην καθημερινή γλώσσα οι δύο όροι χρησιμοποιούνται συχνά σαν να είναι συνώνυμοι, όμως η υπογονιμότητα περιγράφει κυρίως δυσκολία επίτευξης εγκυμοσύνης.
Δεν σημαίνει αυτομάτως πλήρη ή μόνιμη αδυναμία σύλληψης.
Για αυτό η διάγνωση υπογονιμότητας δεν μπορεί από μόνη της να προβλέψει αν ένα ζευγάρι θα αποκτήσει ή όχι παιδί.
Υπογονιμότητα και αποβολές είναι το ίδιο;
Όχι.
Στην υπογονιμότητα το βασικό ζήτημα είναι ότι δεν επιτυγχάνεται εγκυμοσύνη στον αναμενόμενο χρόνο.
Στις επαναλαμβανόμενες απώλειες κύησης, εγκυμοσύνη επιτυγχάνεται αλλά δεν εξελίσσεται. Πρόκειται για διαφορετικό κλινικό ζήτημα και μπορεί να χρειάζεται διαφορετική διερεύνηση για τις καθ’ έξιν αποβολές.
Οι δύο καταστάσεις μπορεί να συνυπάρχουν σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά δεν πρέπει να ταυτίζονται.
Πότε χρειάζεται να απευθυνθείτε σε ειδικό γονιμότητας;
Η επίσκεψη σε ειδικό γονιμότητας δεν σημαίνει ότι ξεκινά αυτομάτως κάποια θεραπεία.
Ο στόχος της πρώτης αξιολόγησης είναι να απαντηθούν τρία βασικά ερωτήματα:
- Υπάρχει κάποιος παράγοντας που μπορεί να δυσκολεύει τη σύλληψη;
- Ποιες εξετάσεις χρειάζονται πραγματικά;
- Ποιο είναι το κατάλληλο επόμενο βήμα με βάση την ηλικία, το ιστορικό και τα ευρήματα;
Η ιατρική προσέγγιση της υπογονιμότητας στο Sillipsis βασίζεται στην εξατομικευμένη αξιολόγηση πριν αποφασιστεί αν χρειάζεται θεραπεία και ποια επιλογή έχει νόημα για τη συγκεκριμένη περίπτωση.
Συχνές ερωτήσεις για την υπογονιμότητα
Μπορεί να υπάρχει υπογονιμότητα με κανονική περίοδο;
Ναι.
Ένας σταθερός κύκλος αποτελεί χρήσιμη πληροφορία για την αξιολόγηση της ωορρηξίας, αλλά δεν μας δίνει πληροφορίες για όλους τους παράγοντες της γονιμότητας.
Μια γυναίκα μπορεί να έχει τακτική περίοδο και να υπάρχει πρόβλημα στις σάλπιγγες, ενδομητρίωση, ανατομικός παράγοντας ή ανδρικός παράγοντας.
Ποια εξέταση δείχνει αν μια γυναίκα είναι γόνιμη;
Δεν υπάρχει μία εξέταση που να μπορεί από μόνη της να χαρακτηρίσει μια γυναίκα ως «γόνιμη» ή «υπογόνιμη».
Η αξιολόγηση βασίζεται σε συνδυασμό παραγόντων, όπως η ηλικία, το ιστορικό, η ωορρηξία, η ωοθηκική εφεδρεία, η μήτρα, οι σάλπιγγες και, όπου εφαρμόζεται, ο ανδρικός παράγοντας.
Η χαμηλή AMH σημαίνει υπογονιμότητα;
Όχι.
Η AMH δίνει κυρίως πληροφορίες για την ωοθηκική εφεδρεία. Δεν αποτελεί από μόνη της τεστ φυσικής γονιμότητας και δεν μετρά άμεσα την ποιότητα των ωαρίων.
Για αυτό μια χαμηλή ή υψηλή τιμή δεν πρέπει να ερμηνεύεται χωρίς το υπόλοιπο ιστορικό και την κλινική εικόνα.
Μπορεί ένα φυσιολογικό σπερμοδιάγραμμα να αποκλείσει την υπογονιμότητα;
Όχι.
Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασικό μέρος της αξιολόγησης, αλλά δεν μπορεί να εκτιμήσει μόνο του κάθε παράγοντα που σχετίζεται με την ανδρική γονιμότητα.
Αντίστοιχα, μια μεμονωμένη απόκλιση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν μπορεί να επιτευχθεί εγκυμοσύνη.
Πότε πρέπει να κάνουμε εξετάσεις αν δεν έρχεται εγκυμοσύνη;
Γενικά, η διερεύνηση ξεκινά μετά από 12 μήνες προσπαθειών όταν η γυναίκα είναι κάτω των 35 ετών και μετά από περίπου 6 μήνες από την ηλικία των 35 ετών και άνω.
Μετά τα 40 ή όταν υπάρχει γνωστός παράγοντας που μπορεί να επηρεάζει τη γονιμότητα, η αξιολόγηση μπορεί να ξεκινήσει νωρίτερα.
Η υπογονιμότητα αφορά κυρίως τη γυναίκα;
Όχι.
Γυναικείοι και ανδρικοί παράγοντες μπορούν να συμβάλλουν στη δυσκολία σύλληψης. Για αυτό, όταν υπάρχει ζευγάρι, η διερεύνηση έχει νόημα να αφορά και τους δύο συντρόφους.
Υπογονιμότητα σημαίνει ότι θα χρειαστεί εξωσωματική;
Όχι.
Η εξωσωματική είναι μία από τις διαθέσιμες επιλογές και όχι η αυτόματη απάντηση σε κάθε διάγνωση υπογονιμότητας.
Η κατάλληλη αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία, την ηλικία, τη διάρκεια των προσπαθειών και τα αποτελέσματα της διερεύνησης.
Μπορούν όλες οι εξετάσεις να είναι φυσιολογικές και να μην έρχεται εγκυμοσύνη;
Ναι.
Όταν η βασική διερεύνηση δεν αναδεικνύει σαφή αιτία, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο όρος ανεξήγητη υπογονιμότητα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η δυσκολία δεν είναι πραγματική. Σημαίνει ότι η αιτία δεν έχει ταυτοποιηθεί με τον καθιερωμένο έλεγχο.
Μπορεί να υπάρξει φυσική εγκυμοσύνη μετά από διάγνωση υπογονιμότητας;
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ναι.
Η υπογονιμότητα δεν σημαίνει απόλυτη αδυναμία φυσικής σύλληψης.
Η πιθανότητα εξαρτάται από την ηλικία, τη διάρκεια των προσπαθειών, την αιτία και πολλούς ακόμη παράγοντες και δεν μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα με έναν γενικό κανόνα.
Η σωστή διερεύνηση προηγείται της θεραπείας
Η δυσκολία σύλληψης μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε υπερβολική αναζήτηση πληροφοριών, εξετάσεων και θεραπειών.
Όμως το πρώτο βήμα δεν είναι να γίνουν «όλα».
Είναι να κατανοηθεί τι ακριβώς χρειάζεται να διερευνηθεί στη συγκεκριμένη περίπτωση.
Η ηλικία, ο κύκλος, το ιστορικό, οι σάλπιγγες, η μήτρα, το σπέρμα και τα υπόλοιπα ευρήματα δημιουργούν τη συνολική εικόνα. Από εκεί και μετά μπορεί να συζητηθεί με μεγαλύτερη σαφήνεια αν χρειάζεται παρακολούθηση, αντιμετώπιση μιας συγκεκριμένης αιτίας ή κάποια μέθοδος υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Η υπογονιμότητα δεν αντιμετωπίζεται με μία γενική συνταγή. Η σωστή απόφαση ξεκινά από οργανωμένη διερεύνηση και εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση.
